Indie: ODS Rules 2000, wycofanie HCFC, Kigali (grupa 2) i India Cooling Action Plan
Przepisy o czynnikach chłodniczych w Indiach: ODS Rules 2000 z rejestracją i licencjami, zakaz HCFC w nowych urządzeniach od 2025 r., zamrożenie HFC w 2028 r., ICAP i szkolenia techników serwisu.
Najważniejsze
- Indie nie należą do UE i unijne rozporządzenie F-gazowe tam nie obowiązuje. Czynniki chłodnicze regulują Protokół montrealski i Ozone Depleting Substances (Regulation and Control) Rules, 2000, administrowane przez Ozone Cell ministerstwa środowiska MoEFCC [1].
- Producenci, importerzy, eksporterzy, hurtownicy i sprzedawcy substancji zubożających warstwę ozonową muszą być zarejestrowani i prowadzić ewidencję. Przywóz i wywóz wymagają licencji [1].
- Od 1 stycznia 2025 r. HCFC, takich jak R22, nie wolno stosować do produkcji żadnych nowych urządzeń. Istniejące instalacje z R22 serwisuje się czynnikiem odzyskanym lub z zapasów [2][3].
- Indie należą do grupy 2 poprawki z Kigali: HFC zostają zamrożone na poziomie bazowym w 2028 r. i redukowane o 10 % w 2032 r., 20 % w 2037 r., 30 % w 2042 r. i 85 % w 2047 r. [4][5].
- India Cooling Action Plan z 2019 r. wyznaczył cel przeszkolenia i certyfikowania 100 000 techników serwisu do lat 2022–23 w ramach Skill India [6][7].
Ramy prawne: Environment (Protection) Act i ODS Rules
Indie są stroną Protokołu montrealskiego i wdrażają go przez Ozone Depleting Substances (Regulation and Control) Rules, 2000, wydane na podstawie Environment (Protection) Act, 1986 (ustawy o ochronie środowiska). Przepisy opublikowano w Gazette of India 19 lipca 2000 r. i były kilkakrotnie zmieniane, m.in. w 2014 r. [1][2]. Właściwym organem jest Ministry of Environment, Forest and Climate Change (MoEFCC) (ministerstwo środowiska, lasów i zmian klimatu) działające przez Ozone Cell. Unijne rozporządzenie F-gazowe (UE) 2024/573 nie obowiązuje w Indiach. Nie obowiązują więc również wymagania UE, takie jak kontrola szczelności liczona w CO2e i certyfikaty F-gazowe.
Przepisy opierają się na rejestracji, licencjach i sprawozdawczości [1]:
- Producenci substancji zubożających warstwę ozonową, producenci wyrobów je zawierających, importerzy, eksporterzy, hurtownicy i sprzedawcy muszą się zarejestrować. To samo dotyczy producentów, importerów i eksporterów sprężarek i innych wyrobów zawierających takie substancje.
- Każdy, kto produkuje, stosuje, przywozi, sprzedaje, magazynuje, regeneruje lub unieszkodliwia takie substancje, musi prowadzić ewidencję i składać sprawozdania zgodnie z załącznikami do przepisów.
- Przywóz i wywóz wymagają licencji, wydawanej wyłącznie na podstawie rekomendacji MoEFCC.
- Załączniki określają m.in. daty wycofania dla poszczególnych substancji i zastosowań, procedurę rejestracji oraz wymagania dotyczące ewidencji i sprawozdawczości.
HCFC: wycofywanie i zakaz z 2025 r.
HCFC, głównie R22 (HCFC-22), wycofuje się etapami w ramach HCFC Phase-out Management Plan (HPMP) (planu zarządzania wycofaniem HCFC), realizowanego przez Ozone Cell przy wsparciu Wielostronnego Funduszu Protokołu montrealskiego [3]. Indie stosują harmonogram Protokołu montrealskiego dla krajów rozwijających się (art. 5) [3]:
| Rok | Zużycie HCFC w porównaniu z poziomem bazowym |
|---|---|
| 2013 | Zamrożenie na poziomie bazowym |
| 2015 | −10 % |
| 2020 | −35 % |
| 2025 | −67,5 % |
| 2030 | −97,5 %, reszta (2,5 %) wyłącznie do serwisu do 2040 r. |
| 2040 | −100 % |
Na podstawie nowelizacji ODS Rules z 2014 r. od 1 stycznia 2025 r. zakazane jest stosowanie HCFC do produkcji wszystkich nowych urządzeń, łącznie z agregatami wody lodowej. Wiele istniejących instalacji nadal zawiera R22 i pracuje na czynniku odzyskanym lub z zapasów [2]. Serwisowanie istniejących instalacji z R22 jest więc nadal dozwolone, ale podaż będzie maleć do 2030 r.
HFC: poprawka z Kigali i grupa 2
Indie ratyfikowały poprawkę z Kigali i należą do art. 5, grupa 2, razem m.in. z Pakistanem, Iranem i państwami Zatoki Perskiej. Grupa 2 ma późniejszy harmonogram niż inne kraje rozwijające się [4][5]:
| Etap | Wymaganie dla produkcji i zużycia HFC (w CO2e) |
|---|---|
| Poziom bazowy | Średnia HFC z lat 2024–2026 plus 65 % poziomu bazowego HCFC |
| 2028 | Zamrożenie na poziomie bazowym |
| 2032 | −10 % |
| 2037 | −20 % |
| 2042 | −30 % |
| 2047 | −85 % |
W kwietniu 2026 r. MoEFCC stwierdziło w memorandum (F. No. IA-Z-11013/66/2026-IA-II), że nowe lub rozbudowywane zakłady produkujące HFC do zastosowań kontrolowanych nie otrzymają decyzji środowiskowej po 31 grudnia 2027 r. Ministerstwo podaje, że redukcja zostanie wdrożona przepisami, w tym nowelizacją ODS Rules, 2000 [5]. Do października 2026 r. nie znaleźliśmy opublikowanej nowelizacji ODS Rules z kwotami HFC ani zakazami HFC w nowych urządzeniach.
India Cooling Action Plan (ICAP)
MoEFCC ogłosiło India Cooling Action Plan (krajowy plan działań w zakresie chłodzenia) w marcu 2019 r. Plan ma horyzont 20 lat i zakłada zmniejszenie zapotrzebowania na czynniki chłodnicze o 25–30 % i na energię do chłodzenia o 25–40 % do lat 2037–38 [6]. Dla sektora serwisowego plan szacuje, że w kraju jest około 200 000 techników serwisu, w większości w sektorze nieformalnym. Celem jest przeszkolenie i certyfikowanie 100 000 techników do lat 2022–23, równolegle ze Skill India Mission [6].
Szkolenie i certyfikacja techników
MoEFCC i Ministry of Skill Development and Entrepreneurship (ministerstwo rozwoju umiejętności i przedsiębiorczości) podpisały porozumienie o przeszkoleniu jednego lakha (100 000) techników serwisu chłodnictwa i klimatyzacji. Szkolenia finansuje Pradhan Mantri Kaushal Vikas Yojana (PMKVY) w ramach Skill India, a prowadzi je Electronics Sector Skills Council of India (ESSCI) wspólnie z Ozone Cell [7].
Normy bezpieczeństwa
Bureau of Indian Standards (BIS) wycofał starą normę bezpieczeństwa IS 660 (Safety code for mechanical refrigeration). Zastąpiła ją IS 16678 w czterech częściach, oparta na ISO 5149 dotyczącej wymagań bezpieczeństwa i ochrony środowiska dla instalacji chłodniczych i pomp ciepła [8]. Klasy bezpieczeństwa, limity napełnienia i wymagania dla maszynowni są więc zgodne z systemem ISO 5149.
Praktyczna lista kontrolna
- Kupuj czynnik od zarejestrowanych sprzedawców i przechowuj faktury. Cały łańcuch musi być możliwy do prześledzenia zgodnie z ODS Rules [1].
- Nie buduj nowych instalacji z R22 ani innymi HCFC. Jest to zakazane od 1 stycznia 2025 r. [2].
- Odzyskuj czynnik przy serwisie i wycofywaniu z eksploatacji. To odzyskany R22 utrzymuje istniejące instalacje w ruchu [2].
- Licz się z zamrożeniem HFC w 2028 r. i późniejszym spadkiem. Do instalacji pracujących po 2030 r. wybieraj czynniki o niskim GWP [4][5].
- Odbądź certyfikowane szkolenie w ramach PMKVY lub ESSCI, zwłaszcza przed pracą z nowymi czynnikami [6][7].
- Przy projektowaniu i montażu stosuj IS 16678 (ISO 5149) w zakresie bezpieczeństwa [8].
Policz sam
Pojęcia w artykule
Źródła
- Ozone Cell, MoEFCC – The Gazette of India Notification (ODS Rules, 2000) and its schedules
- Ozone Cell, MoEFCC – Study on Low-GWP Alternative Technologies for Chillers in Large Air Conditioning Buildings (2025)
- MoEFCC Ozone Cell – Roadmap for Phase-out of HCFCs in India
- UNEP Ozone Secretariat – Decision XXVIII/2: Decision related to the amendment phasing down hydrofluorocarbons
- MoEFCC (PARIVESH) – Office memorandum F. No. IA-Z-11013/66/2026-IA-II on restriction of HFC production in environmental clearance (April 2026)
- Ozone Cell, MoEFCC – India Cooling Action Plan (2019)
- PIB – Environment and Skill Development Ministries sign MoU to train one lakh RAC service technicians
- Bureau of Indian Standards – IS 660 Safety code for mechanical refrigeration (withdrawn, superseded by IS 16678)