Lekdetectie van koelsystemen: F-gas-intervallen en stappen

Voordat u begint

Een lekcontrole volgens de F-gassenverordening moet worden uitgevoerd door iemand die voor dit werk gecertificeerd is ^[1]. Stel vast welk koudemiddel en welke vulling het systeem heeft en of er een lekdetectiesysteem is, en bepaal de frequentie. De GWP-rekenmodule rekent kilogram om naar ton CO2e en toont de frequentie. Controleer of het gereedschap werkt: een gekalibreerde elektronische lekzoeker voor het koudemiddel, lekzoekspray, manometers of digitale meters en thermometers.

Elektronische lekzoekers voor gehalogeneerde koudemiddelen worden beproefd volgens EN 14624. Volgens de editie van 2020 moet de gevoeligheid minstens 5 g per jaar zijn, en het instrument moet regelmatig worden gecontroleerd met een gekalibreerd referentielek ^[3]. Voor brandbare koudemiddelen en voor CO2 is een lekzoeker nodig die juist voor dat koudemiddel bedoeld is.

Stap 1: het logboek doornemen

• Is er een logboek, en komen koudemiddel en vulling overeen met het typeplaatje van de unit?
• Wanneer was de laatste controle, en was het resultaat zonder opmerkingen?
• Is er sinds de laatste controle koudemiddel bijgevuld? Bijvullen zonder bekende oorzaak wijst op een lek.
• Zijn eerdere lekken vastgelegd, en zijn de hercontroles uitgevoerd?
• Als een lekdetectiesysteem verplicht of aanwezig is: is het het afgelopen jaar gecontroleerd?

Stap 2: het systeem visueel inspecteren

Loop het hele systeem na, niet alleen de unit. Zoek naar oliesporen, die vaak laten zien waar koudemiddel lekt, corrosie, schurende of trillende leidingen, losse beugels, beschadigde isolatie en schade aan capillairen. Let extra op verbindingen, flenzen, felskoppelingen, klepspindels en serviceventielen, veiligheidskleppen, pressostaten, compressorafdichtingen en doorvoeren van de warmtewisselaars.

Stap 3: lekzoeken met een directe methode

Een directe methode betekent dat u het lek zelf zoekt. Beweeg de sonde van de lekzoeker langzaam, ongeveer 2–5 cm per seconde en zo dicht mogelijk bij het oppervlak, langs alle verbindingen en onderdelen. Begin hoog en werk naar beneden bij koudemiddelen die zwaarder zijn dan lucht, en zet ventilatoren die het gas verspreiden zo mogelijk uit. Bevestig een melding met lekzoekspray: belletjes laten precies zien waar het lek zit. Controleer de lagedrukzijde bij stilstand, want daar is de druk dan hoger.

Stap 4: controleren met indirecte methoden

Indirecte methoden tonen aan dat er iets mis is zonder het lek aan te wijzen. Vergelijk bedrijfsgegevens met eerdere waarden bij vergelijkbare omstandigheden: drukken en verzadigingstemperaturen, oververhitting en onderkoeling, het niveau in het kijkglas of de niveausensor, de stroomopname van de compressor en temperaturen. Lage onderkoeling, bellen in het kijkglas bij vollast, hoge oververhitting of een dalend vloeistofniveau kunnen betekenen dat er koudemiddel ontbreekt. Afwijkingen moeten met een directe methode worden nagegaan.

Stap 5: herstellen en vastleggen

• Een lek moet zonder onnodige vertraging worden gerepareerd ^[1]. Moet het circuit worden geopend: win het koudemiddel terug met een terugwinunit, repareer, voer de sterkte- en dichtheidsproef uit, vacumeer en vul.
• Noteer in het logboek: datum, wie de controle uitvoerde en diens certificaatnummer, methode, resultaat, waar het lek zat, wat er is gedaan en de hoeveelheid bijgevuld of teruggewonnen koudemiddel.
• Plan de vervolgcontrole. Deze moet worden uitgevoerd op zijn vroegst na 24 uur bedrijf en uiterlijk één maand na de reparatie, en aantonen dat de reparatie effectief was. Voor sommige mobiele apparatuur (Artikel 5(3)(a)–(c)) kan dit direct na de reparatie worden gedaan ^[1]. In Zweden is een lekcontrole ook vereist in verband met installatie, ombouw of ander werk aan het systeem (Verordening 2016:1128, Sectie 10), tenzij het stationaire hermetisch afgesloten apparatuur onder 5 t CO2e betreft ^[5].
• Geef de gegevens aan de exploitant. In Zweden zijn ze nodig voor het jaarrapport aan de toezichthouder, uiterlijk op 31 maart ^[4].

Veelgemaakte fouten

• Alleen de unit controleren en verdampers, leidingen en kleppen in de installatie overslaan.
• Een lekzoeker gebruiken die niet gekalibreerd of niet voor het koudemiddel bedoeld is.
• Koudemiddel bijvullen zonder het lek te vinden en te repareren.
• De hercontrole of de vermelding in het logboek vergeten.