Soğutma sistemlerinin kaçak kontrolü: F-gazı aralıkları ve adımları

Başlamadan önce

F-gaz Tüzüğü kapsamındaki kaçak kontrolleri, bu iş için sertifikalı bir kişi tarafından yapılmalıdır ^[1]. Sistemin soğutucu akışkanını, şarjını ve kaçak tespit sistemi olup olmadığını öğrenin ve kontrol aralığını belirleyin. GWP hesaplayıcısı kilogramı ton CO2e'ye çevirir ve aralığı gösterir. Aletlerin çalıştığını kontrol edin: o soğutucu akışkan için tasarlanmış ve kalibre edilmiş elektronik bir kaçak dedektörü, kaçak arama sıvısı, manometreler veya dijital cihazlar ve termometreler.

Halojenli soğutucu akışkanlar için elektronik kaçak dedektörleri EN 14624'e göre test edilir. 2020 baskısına göre hassasiyet en az yılda 5 g olmalı ve cihaz, kalibre edilmiş bir referans kaçağa karşı düzenli olarak kontrol edilmelidir ^[3]. Yanıcı soğutucu akışkanlar ve CO2 için o soğutucu akışkana özel bir kaçak dedektörü gerekir.

Adım 1: Kayıtları gözden geçirin

• Kayıtlar var mı ve soğutucu akışkan ile şarj ünitenin etiketiyle uyuşuyor mu?
• Son kontrol ne zaman yapıldı ve sonuç sorunsuz muydu?
• Son kontrolden bu yana soğutucu akışkan eklendi mi? Nedeni bilinmeyen eklemeler bir kaçağa işaret eder.
• Önceki kaçaklar belgelenmiş mi ve takip kontrolleri yapılmış mı?
• Kaçak tespit sistemi gerekiyorsa veya kuruluysa: son bir yıl içinde kontrol edildi mi?

Adım 2: Sistemi gözle inceleyin

Yalnızca üniteyi değil, tüm sistemi gözden geçirin. Çoğu zaman soğutucu akışkanın kaçtığı yeri gösteren yağ lekelerine, korozyona, sürtünen veya titreşen borulara, gevşek boru kelepçelerine, hasarlı izolasyona ve kılcal borulardaki hasarlara bakın. Bağlantılarda, flanşlarda, rakorlu (flare) bağlantılarda, vana milleri ve servis vanalarında, emniyet ventillerinde, basınç şalterlerinde, kompresör contalarında ve ısı değiştiricilerin geçişlerinde özellikle dikkatli olun.

Adım 3: Doğrudan yöntemle kaçak arayın

Doğrudan yöntem, kaçağın kendisini aramak demektir. Kaçak dedektörünün probunu tüm bağlantılar ve bileşenler etrafında yavaşça, saniyede yaklaşık 2–5 cm hızla ve yüzeye olabildiğince yakın gezdirin. Havadan ağır soğutucu akışkanlar için yukarıdan başlayıp aşağıya doğru çalışın ve mümkünse gazı dağıtan fanları kapatın. Bir uyarıyı kaçak arama sıvısıyla doğrulayın: kabarcıklar kaçağın tam yerini gösterir. Alçak basınç tarafını sistem dururken kontrol edin, çünkü oradaki basınç duruşta daha yüksektir.

Adım 4: Dolaylı yöntemlerle kontrol edin

Dolaylı yöntemler, kaçağın yerini belirlemeden bir sorun olduğunu gösterir. İşletme verilerini benzer işletme koşullarındaki önceki değerlerle karşılaştırın: basınçlar ve doyma sıcaklıkları, kızgınlık ve aşırı soğutma, gözetleme camındaki veya sıvı seviye sensöründeki seviye, kompresör akımı ve sıcaklıklar. Düşük aşırı soğutma, tam yükte gözetleme camında kabarcıklar, yüksek kızgınlık veya düşen sıvı seviyesi soğutucu akışkan eksikliği anlamına gelebilir. Sapmalar doğrudan bir yöntemle takip edilmelidir.

Adım 5: Onarın ve belgeleyin

• Bir kaçak gereksiz gecikme olmadan onarılmalıdır ^[1]. Devrenin açılması gerekiyorsa: soğutucu akışkanı bir geri kazanım cihazıyla geri kazanın, onarın, basınç ve sızdırmazlık testi yapın, vakumlayın ve şarj edin.
• İşletme defterine şunları kaydedin: tarih, kontrolü yapan kişi ve sertifika numarası, yöntem, sonuç, kaçağın yeri, yapılan işlem ve eklenen veya geri kazanılan soğutucu akışkan miktarı.
• Takip kontrolünü planlayın. En erken 24 saatlik çalışmadan sonra ve onarımdan en geç bir ay sonra gerçekleştirilmeli ve onarımın etkili olduğunu göstermelidir. Bazı mobil ekipmanlar için (Madde 5(3)(a)–(c)) onarımdan hemen sonra yapılabilir ^[1]. İsveç'te, 5 ton CO2e altındaki sabit hermetik olarak kapatılmış ekipmanlar hariç, kurulum, dönüşüm veya sistem üzerindeki diğer çalışmalarla bağlantılı olarak da bir sızıntı kontrolü gereklidir (Yönetmelik 2016:1128, Bölüm 10) ^[5].
• Bilgileri işletmeciye verin. İsveç'te bu bilgiler, 31 Mart'a kadar denetim makamına sunulan yıllık rapor için gereklidir ^[4].

Sık yapılan hatalar

• Yalnızca üniteyi kontrol edip tesisteki evaporatörleri, boru tesisatını ve vanaları atlamak.
• Kalibre edilmemiş veya o soğutucu akışkan için tasarlanmamış bir kaçak dedektörü kullanmak.
• Kaçağı bulup onarmadan soğutucu akışkan eklemek.
• Takip kontrolünü veya işletme defterine kaydı unutmak.