co2piping.com
Arıza tespiti · Geçerli olduğu yer: Doğrudan genleşmeli soğutma sistemi · CO2 booster (transkritik)

Emniyet valfi deşarj oluyor veya sızdırıyor

Açılan veya sızdıran emniyet vanası: CO2 duruş basıncı, yüksek çalışma basıncı, yerine oturmayan vana ve ayar basıncı.

Son kontrol: Saha modu: büyük düğmeler, önce sorular ve ekran açık tutulur.

Emniyet valfi, basıncın maksimum izin verilen PS basıncını aşmasına karşı son korumadır. EN 378-2, sistemi korumak için basınç sınırlaması ve basınç tahliyesi gerektirir [1]. Deşarj olmuş bir valf her zaman araştırılmalıdır: basınç neden bu kadar yükseldi ve valf sıkıca tekrar kapandı mı? CO2 sistemlerinde elektrik kesintisi sırasında duruş yaygın bir nedendir [2].

Soğutucu akışkan devresinde yalnızca sertifikalı personel çalışabilir. Elektrikli parçalarda çalışmadan önce enerjiyi kesin ve yüksek basınçlara (CO2) ve yanıcı soğutucu akışkanlara (A2L ve A3) karşı özellikle dikkatli olun. Her zaman üreticinin talimatlarına uyun.

Önce arızayı doğrulayın

Valfin ne zaman açıldığını (alarm ve basınç günlüğü) ve sistemin hangi basınca sahip olduğunu öğrenin. Valfin hala sızdırıp sızdırmadığını çıkışta bir sızıntı dedektörü ile kontrol edin.

Akış şeması

Emniyet valfi deşarj oluyor veyasızdırıyor1. CO2 sistemi: Valf açıldığında sistemduruş durumunda mıydı (elektrikkesintisi, servis, alarm duruşu)?A · Olası nedenSoğutucu akışkan ısındıkça duruşsırasında basınç yükseldi.→ CO2 sisteminde duruşta yüksek basınçEvetHayır2. Açıldığında çalışma basıncı valfinayar basıncında mıydı (yüksekkondenser veya gaz soğutucu basıncı)?B · Olası nedenÇalışma basıncı çok yüksek: yüksekbasınç presostatı veya kontrollerzamanında durdurmadı.→ Sistem yüksek basınçtan atıyorEvetHayır3. Basınç artık normal olduğu hâlde valfhâlâ kaçırıyor veya tıslıyor mu?C · Olası nedenValf, genellikle kir veya hasarlı bir yataknedeniyle deşarj olduktan sonra sıkıcakapanmıyor.EvetHayırD · Olası nedenValfin ayar basıncı yanlış veya çalışmabasıncına çok yakın ya da deşarj hattıçok fazla karşı basınç veriyor.Emniyet valfi deşarj oluyor veya sızdırıyor1. CO2 sistemi: Valf açıldığında sistem duruşdurumunda mıydı (elektrik kesintisi, servis, alarmduruşu)?A · Olası nedenSoğutucu akışkan ısındıkça duruş sırasındabasınç yükseldi.→ CO2 sisteminde duruşta yüksek basınçEvetHayır2. Açıldığında çalışma basıncı valfin ayar basıncındamıydı (yüksek kondenser veya gaz soğutucubasıncı)?B · Olası nedenÇalışma basıncı çok yüksek: yüksek basınçpresostatı veya kontroller zamanındadurdurmadı.→ Sistem yüksek basınçtan atıyorEvetHayır3. Basınç artık normal olduğu hâlde valf hâlâkaçırıyor veya tıslıyor mu?C · Olası nedenValf, genellikle kir veya hasarlı bir yataknedeniyle deşarj olduktan sonra sıkıcakapanmıyor.EvetHayırD · Olası nedenValfin ayar basıncı yanlış veya çalışma basıncına çokyakın ya da deşarj hattı çok fazla karşı basınçveriyor.

Nedenler, en muhtemel olanlar önce

Sıralama yaklaşıktır ve sahadaki yaygın arızalara dayanır. Herhangi bir şeyi değiştirmeden önce mutlaka ölçüm yapın.

  1. 1
    Akış şeması A

    Soğutucu akışkan ısındıkça duruş sırasında basınç yükseldi.

    Çözüm: Duruş basıncı arızasını inceleyin: yedek soğutma, basınç tahliyesi ve elektrik kesintisinde valf konumları.

    🛠 Nasıl yaparım? Adım adım

    Soğutma ve elektrik sistemlerinde yalnızca kalifiye personel çalışabilir. Üretici kılavuzuna ve yerel kurallara uyun; adımlar rehberlik amaçlıdır, eğitimin yerini tutmaz.

    CO2 duruş soğutması ve güç kesintisi testi

    Duruş sırasında bir CO2 (R744) tesisi ısınır ve basınç yükselir. Genellikle yedek güç kaynağı ile çalışan bir yardımcı soğutma ünitesi, receiver basıncını emniyet ventili ayarının altında tutmalı ve yeniden başlatma işlemi emniyet ventilleri açılmadan gerçekleştirilmelidir.

    1. Testi hazırlayın ve onaylatın. Üreticinin prosedürünü okuyun, mağaza veya tesis operatörüne haber verin ve testi kısa bir duruşun kabul edilebilir olduğu bir zamana planlayın. CO2 için uygun manometreler kullanın. Sıvının arasında hapsolacağı şekilde asla vanaları kapatmayın ve bir emniyet ventilini asla izole etmeyin.

      ✓ Kontrol et: Prosedür hazırdır ve operatör testin yapıldığından haberdardır.

    2. Basınçları ve ayarları not edin. Alıcı basıncını, emniyet ventili ayar basıncını, alıcının PS değerini ve yedek ünitenin başlatma ve durdurma set değerlerini okuyun.

      ✓ Kontrol et: Yedek ünitenin başlatma basıncı, emniyet ventili ayarının belirgin şekilde altındadır.

    3. Yedek üniteyi ve beslemesini kontrol edin. Yedek kondenser ünitesinin otomatik modda olduğunu, beslemesinin yedek kaynaktan (varsa UPS veya jeneratör) geldiğini, sigortalarının ve kontaktörünün sağlam olduğunu kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Yedek ünite hazırdır ve yedek beslemeden enerji almaktadır.

    4. Güç kesintisini simüle edin. Prosedürde açıklandığı şekilde CO2 rack ana beslemesini kapatın. Alıcı basıncını izleyin ve yedek ünitenin set basıncında başladığını kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Yedek ünite çalışır, alıcı basıncının yükselmesi durur ve basınç, başlatma basıncının biraz üzerinde kalır.

    5. Gaz algılama ve havalandırmayı kontrol edin. Makine dairesindeki CO2 detektörünün çalıştığını, alarm ve havalandırmanın alarm seviyesinde başladığını kontrol edin (detektör üreticisinin belirttiği şekilde test gazı ile test edin).

      ✓ Kontrol et: Alarm ve mekanik havalandırma, detektörün alarm seviyesinde başlar.

    6. Gücü geri yükleyin ve yeniden başlatın. Ana beslemeyi geri yükleyin ve tesisi üreticinin prosedürüne göre yeniden başlatın. Kompresörler çalışırken receiver basıncını, yüksek basınç valfini ve flash gaz valfini izleyin.

      ✓ Kontrol et: Tesis sorunsuz bir şekilde çalışır ve hiçbir emniyet ventili açılmaz.

    7. Testi kaydedin. Tarihi, basınçları, yardımcı ünitenin başlangıç basıncını ve sonucu tesis seyir defterine kaydedin.

      ✓ Kontrol et: Test sonucu kaydedilir ve tesis normal şekilde çalışır.

    Vana konumlarını ve hapsolmuş sıvıyı kontrol edin

    Kapalı veya yarı açık bırakılan bir servis veya kesme vanası, tıkanıklık veya düşük şarj gibi belirtiler verir ve kapalı vanalar arasında hapsolan sıvı, ısındığında boruyu patlatabilir. Koruyucu gözlük ve eldiven kullanın ve sistem PS değerini asla aşmayın.

    1. Şemayı kullanarak devreyi gözden geçirin. Akış şemasını takip edin ve kompresörden başlayarak kondenser, alıcı, sıvı hattı, evaporatörler ve emme hattı üzerindeki tüm servis vanalarını, küresel vanaları ve ana vanaları listeleyin.

      ✓ Kontrol et: Tüm vanaların ve normal çalışma sırasında olması gereken konumlarının bir listesine sahipsiniz.

    2. Servis vanalarını kontrol edin. Bir vana anahtarı ile emme, basma ve sıvı servis vanalarının tamamen açık (back-seated) olduğunu kontrol edin. Vanayı sadece bir manometre bağlıyken hafifçe geri çevirin. İşlemden sonra kapakları tekrar takın.

      ✓ Kontrol et: Miller tamamen açık ve kapaklar sıkı.

    3. Kısmen kapalı vanaları arayın. Sistem çalışırken, sıvı hattındaki her vananın öncesindeki ve sonrasındaki boru sıcaklığını bir klemens termometre ile ölçün. Bir vanadan sonra belirgin bir sıcaklık düşüşü, donma veya terleme olması, vananın kısmen kapalı veya tıkalı olduğu anlamına gelir.

      ✓ Kontrol et: Sıvı hattındaki hiçbir vanada fark edilebilir bir sıcaklık düşüşü yoktur.

    4. Solenoid vanaları kontrol edin. Solenoid vanaların çağrı üzerine açıldığını kontrol edin: bobin enerjilendirilmiş olmalı (mıknatıs test cihazı veya bobin üzerindeki voltaj ile) ve akış olmalı (vana sonrası sıcaklık değişimi).

      ✓ Kontrol et: Her solenoid vana çağrıldığında açılır ve çağrılmadığında kapanır.

    5. Asla sıvı hapsetmeyin. Sıvı dolu bir bölümde iki vanayı kapatmadan önce, sıvıyı pompalayarak boşaltın veya bölümün bir basınç tahliye yoluna (emniyet vanası veya receiver'a açık yol) sahip olduğundan emin olun. Bir sıvı hattını asla her iki ucundan kapalı bırakmayın.

      ✓ Kontrol et: Kapatılabilen her bölüm boştur veya bir tahliye yoluna sahiptir.

    6. CO2: duruş korumasını kontrol edin. R744 sistemlerinde, vanalar kapatılmadan önce duruş ünitesinin, emniyet vanalarının ve tüm basınç tutma fonksiyonlarının devrede olduğunu onaylayın; çünkü hapsolmuş CO2'nin basıncı ısındıkça hızla yükselir (CO2 duruş kılavuzuna bakın).

      ✓ Kontrol et: Duruş basıncı PS değerinin oldukça altında kalır ve emniyet vanaları çıkışlarına açıktır.

  2. 2
    Akış şeması B

    Çalışma basıncı çok yüksek: yüksek basınç presostatı veya kontroller zamanında durdurmadı.

    Çözüm: Yüksek basıncı giderin ve emniyet ventili açılmadan önce basınç presostatının devreyi kestiğini kontrol edin. Emniyet ventilinin sıkıca kapandığını bir kaçak dedektörüyle kontrol edin, sızdırıyorsa değiştirin.

    🛠 Nasıl yaparım? Adım adım

    Soğutma ve elektrik sistemlerinde yalnızca kalifiye personel çalışabilir. Üretici kılavuzuna ve yerel kurallara uyun; adımlar rehberlik amaçlıdır, eğitimin yerini tutmaz.

    Bir basınç anahtarını veya transdüseri test edin

    Yüksek ve düşük basınç presostatları kompresörü ve sistemi korur. Kalibre edilmiş bir manometreye karşı ayarlarında açma ve kapama yaptıklarını ve transdüserlerin doğru sinyali gönderdiğini kontrol edin. Bir presostatı asla devre dışı bırakmayın.

    1. Kalibre edilmiş bir manometre bağlayın. Kalibre edilmiş bir manometreyi veya dijital manifoldu, presostat veya transdüser ile aynı tarafta ve mümkün olduğunca yakınındaki bir servis portuna bağlayın. Koruyucu gözlük ve eldiven kullanın; A2L/A3 soğutucu akışkanlar ile çalışırken ateş kaynaklarını uzak tutun.

      ✓ Kontrol et: Manometre, presostata yakın stabil bir basınç göstermektedir.

    2. Ayarları okuyun. Presostat skalasından veya kontrol cihazından açma (cut-out), kapama (cut-in veya diferansiyel) ve sıfırlama tipini (otomatik veya manuel) not edin. HP ayarı, emniyet ventili set basıncının ve sistem PS değerinin altında olmalıdır.

      ✓ Kontrol et: Her bir presostatın ne yapması gerektiğini biliyorsunuz ve HP ayarı emniyet ventili basıncının altındadır.

    3. Düşük basınç presostatını test edin. Manometreyi ve presostat kontağını veya kontrol cihazı girişini izlerken sıvı hattı vanasını yavaşça kapatın (pump down). Kompresörün derin vakuma düşmesine izin vermeyin.

      ✓ Kontrol et: Presostat, üretici toleransı dahilinde açma ayarında açılır ve kapama ayarında tekrar kapanır.

    4. Yüksek basınç pressostatını test edin. Güvenli bir şekilde yapılabildiği yerlerde, manometreyi izlerken kondenser hava akışını kademeli olarak azaltın. Basınç, açma yapmadan ayar değerine ulaşırsa derhal durun. CO2 sistemlerinde veya basıncı artırmanın güvenli olmadığı durumlarda, pressostatı sistem dışına alarak azot ve bir regülatör ile test edin.

      ✓ Kontrol et: Pressostat, tolerans dahilindeki ayar değerinde ve emniyet ventili basıncının oldukça altında açma yapar.

    5. Transduser sinyalini kontrol edin. Kontrolör girişindeki çıkışı (örneğin 0,5–4,5 V veya 4–20 mA) ölçün ve transduser aralığını kullanarak bunu basınca dönüştürün.

      ✓ Kontrol et: Hesaplanan basınç, transduser toleransı dahilinde referans manometre ile uyumludur.

    6. Geri yükleyin ve kaydedin. Vanaları tamamen açın, hava akışını geri yükleyin, varsa manuel sıfırlama cihazını sıfırlayın ve ölçülen açma ve kapama noktalarını servis raporuna yazın. Ayar değerinde açma yapmayan pressostatı değiştirin.

      ✓ Kontrol et: Sistem normal çalışır ve ölçülen değerler belgelenir.

    Emniyet ventilini kontrol etme

    Emniyet ventili, sistemi PS üzerindeki basınçlara karşı korur. Doğru ayara sahip olmalı, açıldıktan sonra sıkıca kapanmalı ve doğru boyutlandırılmış bir hat üzerinden güvenli bir yere tahliye yapmalıdır.

    1. Markalamayı kontrol edin. Ayar basıncını ve ventil verilerini ventil gövdesinden veya künyeden okuyun ve korunan parçanın PS değeri ile karşılaştırın. Ayar basıncı PS değerinden yüksek olmamalıdır. Bir emniyet ventilini asla ayarlamayın, engellemeyin veya izole etmeyin.

      ✓ Kontrol et: Ayar basıncı, korunan parçanın PS değerinde veya altındadır.

    2. Ventilin durumunu kontrol edin. Korozyon, hasar, kırık mühür ve ventilin açıldığına dair işaretler (çıkışta donma, yağ veya kir) olup olmadığını kontrol edin. Üretim veya montaj tarihini kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Ventil hasarsızdır, mühür sağlamdır ve yaşı not edilmiştir.

    3. Sızdırmazlık yüzeyi sızıntısını kontrol edin. Çıkışı elektronik bir sızıntı detektörü veya köpük solüsyonu ile kontrol edin. Açılmış bir vana genellikle tekrar tam olarak kapanmaz.

      ✓ Kontrol et: Detektör sinyal vermiyor ve çıkışta kabarcık oluşmuyor.

    4. Tahliye hattını kontrol edin. Tahliye hattının vana için uygun boyutta olduğunu (EN 13136; tahliye hattı hesaplayıcısını kullanın), tıkalı olmadığını, kesme vanasının bulunmadığını ve dışarıda güvenli bir yerde, yağmurdan korunaklı ve drenajlı olarak sonlandığını kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Hat boyutu hesaplamayla uyumlu, çıkış açık ve güvenli.

    5. Gerektiğinde değiştirin. Sızdıran, açılmış, hasar görmüş veya üretici talimatlarındaki ya da ulusal kurallardaki değişim aralığına ulaşmış bir vanayı değiştirin. Değiştirme vanası (change-over valve) varsa, önce diğer emniyet vanasına geçiş yapın; aksi takdirde sistem pompalanmalı veya geri kazanılmalıdır (F-gas sertifikası).

      ✓ Kontrol et: Doğru ayara sahip yeni bir vana takıldı veya mevcut vana onaylandı.

    6. Kaydedin. Kontrolü, herhangi bir tahliyeyi ve herhangi bir değişimi (ayar basıncı, seri numarası, tarih) seyir defterine kaydedin.

      ✓ Kontrol et: Kayıt defteri, ventil verilerini ve kontrol sonucunu gösterir.

    Bir soğutma sistemine sızdırmazlık testi yapma

    Sızıntıları sistematik olarak bulun, onarımı doğrulayın ve çalışmayı kaydedin. Soğutucu akışkan devresini açan işlemler F-gaz sertifikası gerektirir (Tüzük (EU) 2024/573 veya ulusal eşdeğeri, ABD'de EPA 608).

    1. Sistemi ve detektörü hazırlayın. Sistem basınç altında olmalıdır (çalışır durumda veya sıcak ortamda dururken). Hava akımını önlemek için bölgedeki fanları durdurun ve alçak veya kapalı alanları havalandırın. A2L/A3 soğutucu akışkanlarda ateşleme kaynağı kullanmayın ve yalnızca bunlar için derecelendirilmiş detektörler kullanın; CO2 (R744) için çok yüksek basıncı unutmayın. Elektronik detektörü (EN 14624), referans sızıntısına veya üreticinin belirttiği şekilde kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Detektör referans sızıntısına tepki veriyor ve sistem etrafındaki hava durgun.

    2. Elektronik detektör ile arama yapın. Probunu yavaşça, saniyede birkaç santimetre hızla; her sert lehimli ek yerine, havşaya, vana miline, Schrader çekirdeğine, manometreye ve boru bükümüne yakın hareket ettirin. Soğutucu akışkanlar havadan daha ağırdır, bu nedenle probu her ek yerinde ve altında tutun. Hiçbir yerin atlanmaması için devreyi sabit bir sırayla takip edin.

      ✓ Kontrol et: Devre boyunca tüm ek yerlerinden geçildi ve her alarm aynı noktada tekrarlandı.

    3. Kabarcık çözeltisi ile doğrulayın. Şüphelenilen her noktaya kabarcık sızıntı çözeltisi püskürtün ve en az bir dakika boyunca izleyin; küçük sızıntılar yavaşça kabarcık veya köpük oluşturur.

      ✓ Kontrol et: Kabarcıklar veya köpük sızıntının yerini belirledi veya noktanın sızdırmaz olduğu doğrulandı.

    4. UV boyasını yalnızca onaylandığı yerlerde kullanın. Sistem halihazırda kompresör üreticisi tarafından onaylanmış bir UV boyası içeriyorsa, bağlantı noktalarını bir UV lamba ile aydınlatın ve UV gözlüğü takın.

      ✓ Kontrol et: Floresan bir iz sızıntıyı işaretler veya hiçbir iz görünmez.

    5. Doğru şekilde onarın. Köldmediet (soğutucu akışkanı) geri kazanın (veya bölümü izole edin), lehimleme sırasında azot akışı ile onarın, azot ile basınç testine tabi tutun, vakumlayın ve ağırlıkla şarj edin. Sızıntıyı bulup onarmadan 'test etmek için' asla soğutucu akışkan eklemeyin.

      ✓ Kontrol et: Onarılan bağlantı azot test basıncını tutar ve sistem belirtilen miktarda şarj edilir.

    6. Kaydedin ve yeniden kontrol edin. Sızıntı konumunu, nedenini, onarımı, soğutucu akışkan miktarını ve sertifika numaranızı ekipman seyir defterine yazın. F-gas yönetmeliğinin gerektirdiği gibi, onarımı bir ay içinde tekrar kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Seyir defteri girişi tamamlanmıştır ve bir takip kontrolü planlanmıştır.

  3. 3

    Elektriksel bir arıza nedeniyle yüksek basınç presostatı açılmadı: köprülenmiş, yanlış kablolanmış veya arızalı.

    Çözüm: Kablolamayı ve kesme noktasını kalibre edilmiş bir manometre ile kontrol edin. Bir presostat asla köprülenmemelidir; derhal düzeltin.

    🛠 Nasıl yaparım? Adım adım

    Soğutma ve elektrik sistemlerinde yalnızca kalifiye personel çalışabilir. Üretici kılavuzuna ve yerel kurallara uyun; adımlar rehberlik amaçlıdır, eğitimin yerini tutmaz.

    Bir basınç anahtarını veya transdüseri test edin

    Yüksek ve düşük basınç presostatları kompresörü ve sistemi korur. Kalibre edilmiş bir manometreye karşı ayarlarında açma ve kapama yaptıklarını ve transdüserlerin doğru sinyali gönderdiğini kontrol edin. Bir presostatı asla devre dışı bırakmayın.

    1. Kalibre edilmiş bir manometre bağlayın. Kalibre edilmiş bir manometreyi veya dijital manifoldu, presostat veya transdüser ile aynı tarafta ve mümkün olduğunca yakınındaki bir servis portuna bağlayın. Koruyucu gözlük ve eldiven kullanın; A2L/A3 soğutucu akışkanlar ile çalışırken ateş kaynaklarını uzak tutun.

      ✓ Kontrol et: Manometre, presostata yakın stabil bir basınç göstermektedir.

    2. Ayarları okuyun. Presostat skalasından veya kontrol cihazından açma (cut-out), kapama (cut-in veya diferansiyel) ve sıfırlama tipini (otomatik veya manuel) not edin. HP ayarı, emniyet ventili set basıncının ve sistem PS değerinin altında olmalıdır.

      ✓ Kontrol et: Her bir presostatın ne yapması gerektiğini biliyorsunuz ve HP ayarı emniyet ventili basıncının altındadır.

    3. Düşük basınç presostatını test edin. Manometreyi ve presostat kontağını veya kontrol cihazı girişini izlerken sıvı hattı vanasını yavaşça kapatın (pump down). Kompresörün derin vakuma düşmesine izin vermeyin.

      ✓ Kontrol et: Presostat, üretici toleransı dahilinde açma ayarında açılır ve kapama ayarında tekrar kapanır.

    4. Yüksek basınç pressostatını test edin. Güvenli bir şekilde yapılabildiği yerlerde, manometreyi izlerken kondenser hava akışını kademeli olarak azaltın. Basınç, açma yapmadan ayar değerine ulaşırsa derhal durun. CO2 sistemlerinde veya basıncı artırmanın güvenli olmadığı durumlarda, pressostatı sistem dışına alarak azot ve bir regülatör ile test edin.

      ✓ Kontrol et: Pressostat, tolerans dahilindeki ayar değerinde ve emniyet ventili basıncının oldukça altında açma yapar.

    5. Transduser sinyalini kontrol edin. Kontrolör girişindeki çıkışı (örneğin 0,5–4,5 V veya 4–20 mA) ölçün ve transduser aralığını kullanarak bunu basınca dönüştürün.

      ✓ Kontrol et: Hesaplanan basınç, transduser toleransı dahilinde referans manometre ile uyumludur.

    6. Geri yükleyin ve kaydedin. Vanaları tamamen açın, hava akışını geri yükleyin, varsa manuel sıfırlama cihazını sıfırlayın ve ölçülen açma ve kapama noktalarını servis raporuna yazın. Ayar değerinde açma yapmayan pressostatı değiştirin.

      ✓ Kontrol et: Sistem normal çalışır ve ölçülen değerler belgelenir.

    Kontrol ve güvenlik zincirini takip edin

    Bir kompresör veya fan start sinyali almadığında, kontrol voltajını elektrik şemasındaki güvenlik zinciri boyunca kaybolduğu noktaya kadar takip edin. Açık bir panoda yapılan canlı ölçümler sadece yetkili personel tarafından yapılmalıdır.

    1. Elektrik şemasını temin edin. Üniteye ait şemayı bulun ve kontrol beslemesinden başlayarak sigortalar, güvenlik cihazları (HP/LP basınç anahtarları, motor koruması, termik koruma) ve kontrolör çıkışları üzerinden kontaktör bobinine kadar olan yolu işaretleyin. İzole problara sahip bir CAT III/IV ölçü aleti kullanın.

      ✓ Kontrol et: Şema, ünitenin model ve seri plakasıyla eşleşiyor ve cihazların sırasını biliyorsunuz.

    2. Kontrol beslemesini kontrol edin. Kontrol trafosunun veya güç kaynağının sekonder tarafındaki voltajı ölçün ve kontrol sigortalarını kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Nominal kontrol voltajı (örneğin 24 V AC veya 230 V AC) mevcut ve sigortalar sağlam.

    3. Zinciri cihaz cihaz takip edin. Şema sırasına göre, zincirdeki her bir klemensin nötr veya kontrol ortak ucuna olan voltajını ölçün. Sistemi çalıştırmak için asla bir güvenlik anahtarını köprülemeyin.

      ✓ Kontrol et: Girişte voltajın olduğu ancak çıkışta 0 V olduğu noktayı buldunuz: bu cihaz açık devre durumundadır.

    4. Cihazın neden açık olduğunu bulun. Cihazı kontrol edin: HP basınç anahtarı atmış mı ve manuel sıfırlaması var mı, motor koruması atmış mı, bir kapı veya akış anahtarı açık mı? Sıfırlamadan önce nedeni (basınç, akım, sıcaklık) kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Sadece cihaz değil, açmanın nedeni de bilinmektedir.

    5. Kontrolör çıkışını ve röleleri kontrol edin. Çalıştırma talebi aktifken, kontrolör röle terminalindeki çıkışı ölçün. Enerjilenmiş ancak çıkışında voltaj olmayan veya talep yokken kapalı kalan bir röle arızalıdır.

      ✓ Kontrol et: Çıkış talebi takip ediyor: kontrolör talep ettiğinde voltaj var, etmediğinde yok.

    6. Onarın ve test edin. Bir parçayı değiştirmeden veya terminalleri sıkmadan önce izole edin ve kilitleyin. Gücü geri verin, sıfırlayın ve devrenin kapandığını ve kontaktörün çektiğini kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Sistem talep üzerine çalışır ve her bir güvenlik cihazı açıldığında durur.

  4. 4
    Akış şeması C

    Valf, genellikle kir veya hasarlı bir yatak nedeniyle deşarj olduktan sonra sıkıca kapanmıyor.

    Çözüm: Valfi değiştirin. Asla kendiniz bir emniyet valfini ayarlamayın ve olayı bakım defterine kaydedin.

    🛠 Nasıl yaparım? Adım adım

    Soğutma ve elektrik sistemlerinde yalnızca kalifiye personel çalışabilir. Üretici kılavuzuna ve yerel kurallara uyun; adımlar rehberlik amaçlıdır, eğitimin yerini tutmaz.

    Emniyet ventilini kontrol etme

    Emniyet ventili, sistemi PS üzerindeki basınçlara karşı korur. Doğru ayara sahip olmalı, açıldıktan sonra sıkıca kapanmalı ve doğru boyutlandırılmış bir hat üzerinden güvenli bir yere tahliye yapmalıdır.

    1. Markalamayı kontrol edin. Ayar basıncını ve ventil verilerini ventil gövdesinden veya künyeden okuyun ve korunan parçanın PS değeri ile karşılaştırın. Ayar basıncı PS değerinden yüksek olmamalıdır. Bir emniyet ventilini asla ayarlamayın, engellemeyin veya izole etmeyin.

      ✓ Kontrol et: Ayar basıncı, korunan parçanın PS değerinde veya altındadır.

    2. Ventilin durumunu kontrol edin. Korozyon, hasar, kırık mühür ve ventilin açıldığına dair işaretler (çıkışta donma, yağ veya kir) olup olmadığını kontrol edin. Üretim veya montaj tarihini kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Ventil hasarsızdır, mühür sağlamdır ve yaşı not edilmiştir.

    3. Sızdırmazlık yüzeyi sızıntısını kontrol edin. Çıkışı elektronik bir sızıntı detektörü veya köpük solüsyonu ile kontrol edin. Açılmış bir vana genellikle tekrar tam olarak kapanmaz.

      ✓ Kontrol et: Detektör sinyal vermiyor ve çıkışta kabarcık oluşmuyor.

    4. Tahliye hattını kontrol edin. Tahliye hattının vana için uygun boyutta olduğunu (EN 13136; tahliye hattı hesaplayıcısını kullanın), tıkalı olmadığını, kesme vanasının bulunmadığını ve dışarıda güvenli bir yerde, yağmurdan korunaklı ve drenajlı olarak sonlandığını kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Hat boyutu hesaplamayla uyumlu, çıkış açık ve güvenli.

    5. Gerektiğinde değiştirin. Sızdıran, açılmış, hasar görmüş veya üretici talimatlarındaki ya da ulusal kurallardaki değişim aralığına ulaşmış bir vanayı değiştirin. Değiştirme vanası (change-over valve) varsa, önce diğer emniyet vanasına geçiş yapın; aksi takdirde sistem pompalanmalı veya geri kazanılmalıdır (F-gas sertifikası).

      ✓ Kontrol et: Doğru ayara sahip yeni bir vana takıldı veya mevcut vana onaylandı.

    6. Kaydedin. Kontrolü, herhangi bir tahliyeyi ve herhangi bir değişimi (ayar basıncı, seri numarası, tarih) seyir defterine kaydedin.

      ✓ Kontrol et: Kayıt defteri, ventil verilerini ve kontrol sonucunu gösterir.

    Çalışmayı F-gas kayıt defterine kaydedin

    Sızıntı kontrolleri, onarımlar ve şarj edilen veya geri kazanılan her kilogram kaydedilmelidir. AB'de bu durum (EU) 2024/573 Yönetmeliği'ne tabidir; diğer ülkelerin kendi kuralları vardır (ABD: EPA, 40 CFR Bölüm 82 ve 84).

    1. Doğru kaydı bulun. İlgili sistem için kayıt defterini veya dijital sicili açın; tesis kimliğinin, konumun ve soğutucu akışkanın etiketle eşleştiğini kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Kayıt, üzerinde çalıştığınız sisteme aittir.

    2. Kimin ve ne zaman yaptığını kaydedin. Tarihi, şirketinizin sertifika numarasını, kendi F-gas sertifika numaranızı ve adınızı girin.

      ✓ Kontrol et: Tarih ve her iki sertifika numarası da girilmiştir.

    3. Çalışmayı tanımlayın. İşin türünü (sızıntı kontrolü, onarım, bakım, kurulum, devre dışı bırakma), varsa sızıntı kontrolü sonucunu, sızıntının nerede bulunduğunu ve nasıl onarıldığını girin.

      ✓ Kontrol et: Başka biri, kayıttan neyin yapıldığını ve ne bulunduğunu anlayabilir.

    4. Miktarları kaydedin. Köldmedium tipini ve teraziden okunan eklenen ve geri kazanılan miktarı kg cinsinden girin. Geri kazanılan köldmedium için geri dönüştürülüp dönüştürülmeyeceğini, yeniden kazanılıp kazanılmayacağını veya imha edilip edilmeyeceğini ve nereye gönderileceğini belirtin. CO2 eşdeğeri eklenebilir.

      ✓ Kontrol et: kg cinsinden miktarlar terazi okumalarıyla eşleşiyor.

    5. Takibi planlayın. Sızıntı onarımından sonra sistem, bir ay içinde sertifikalı personel tarafından tekrar kontrol edilmelidir. Bu tarihi ve bir sonraki periyodik sızıntı kontrolünü not edin.

      ✓ Kontrol et: Her iki tarih de kayıt defterine yazılmıştır.

    6. İmzalayın ve saklayın. Kaydı imzalayın ve kayıt defteri sahada tutulmuyorsa operatöre bir kopya verin. Operatör kayıtları en az beş yıl boyunca saklar.

      ✓ Kontrol et: Kayıt imzalanmıştır ve operatörün erişimi vardır.

  5. 5

    Kapalı vanalar arasında sıkışan sıvı (örneğin servisten sonra veya pompa-down sırasında) ısındıkça genleşir ve basınç keskin bir şekilde yükselir.

    Çözüm: Olduğunda hangi vanaların kapalı olduğunu bulun. Sıvı dolu bir boru kesitini asla kapatmayın; vanaları açın veya kesiti boşaltın ve kapatılabilecek kesitlere bir emniyet ventili takın.

    🛠 Nasıl yaparım? Adım adım

    Soğutma ve elektrik sistemlerinde yalnızca kalifiye personel çalışabilir. Üretici kılavuzuna ve yerel kurallara uyun; adımlar rehberlik amaçlıdır, eğitimin yerini tutmaz.

    Vana konumlarını ve hapsolmuş sıvıyı kontrol edin

    Kapalı veya yarı açık bırakılan bir servis veya kesme vanası, tıkanıklık veya düşük şarj gibi belirtiler verir ve kapalı vanalar arasında hapsolan sıvı, ısındığında boruyu patlatabilir. Koruyucu gözlük ve eldiven kullanın ve sistem PS değerini asla aşmayın.

    1. Şemayı kullanarak devreyi gözden geçirin. Akış şemasını takip edin ve kompresörden başlayarak kondenser, alıcı, sıvı hattı, evaporatörler ve emme hattı üzerindeki tüm servis vanalarını, küresel vanaları ve ana vanaları listeleyin.

      ✓ Kontrol et: Tüm vanaların ve normal çalışma sırasında olması gereken konumlarının bir listesine sahipsiniz.

    2. Servis vanalarını kontrol edin. Bir vana anahtarı ile emme, basma ve sıvı servis vanalarının tamamen açık (back-seated) olduğunu kontrol edin. Vanayı sadece bir manometre bağlıyken hafifçe geri çevirin. İşlemden sonra kapakları tekrar takın.

      ✓ Kontrol et: Miller tamamen açık ve kapaklar sıkı.

    3. Kısmen kapalı vanaları arayın. Sistem çalışırken, sıvı hattındaki her vananın öncesindeki ve sonrasındaki boru sıcaklığını bir klemens termometre ile ölçün. Bir vanadan sonra belirgin bir sıcaklık düşüşü, donma veya terleme olması, vananın kısmen kapalı veya tıkalı olduğu anlamına gelir.

      ✓ Kontrol et: Sıvı hattındaki hiçbir vanada fark edilebilir bir sıcaklık düşüşü yoktur.

    4. Solenoid vanaları kontrol edin. Solenoid vanaların çağrı üzerine açıldığını kontrol edin: bobin enerjilendirilmiş olmalı (mıknatıs test cihazı veya bobin üzerindeki voltaj ile) ve akış olmalı (vana sonrası sıcaklık değişimi).

      ✓ Kontrol et: Her solenoid vana çağrıldığında açılır ve çağrılmadığında kapanır.

    5. Asla sıvı hapsetmeyin. Sıvı dolu bir bölümde iki vanayı kapatmadan önce, sıvıyı pompalayarak boşaltın veya bölümün bir basınç tahliye yoluna (emniyet vanası veya receiver'a açık yol) sahip olduğundan emin olun. Bir sıvı hattını asla her iki ucundan kapalı bırakmayın.

      ✓ Kontrol et: Kapatılabilen her bölüm boştur veya bir tahliye yoluna sahiptir.

    6. CO2: duruş korumasını kontrol edin. R744 sistemlerinde, vanalar kapatılmadan önce duruş ünitesinin, emniyet vanalarının ve tüm basınç tutma fonksiyonlarının devrede olduğunu onaylayın; çünkü hapsolmuş CO2'nin basıncı ısındıkça hızla yükselir (CO2 duruş kılavuzuna bakın).

      ✓ Kontrol et: Duruş basıncı PS değerinin oldukça altında kalır ve emniyet vanaları çıkışlarına açıktır.

  6. 6
    Akış şeması D

    Valfin ayar basıncı yanlış veya çalışma basıncına çok yakın ya da deşarj hattı çok fazla karşı basınç veriyor.

    Çözüm: Valf etiketini sistemin PS değeri ve çalışma basıncıyla karşılaştırın. Tahliye hattını hesaplayıcıyla kontrol edin.

    🛠 Nasıl yaparım? Adım adım

    Soğutma ve elektrik sistemlerinde yalnızca kalifiye personel çalışabilir. Üretici kılavuzuna ve yerel kurallara uyun; adımlar rehberlik amaçlıdır, eğitimin yerini tutmaz.

    Emniyet ventilini kontrol etme

    Emniyet ventili, sistemi PS üzerindeki basınçlara karşı korur. Doğru ayara sahip olmalı, açıldıktan sonra sıkıca kapanmalı ve doğru boyutlandırılmış bir hat üzerinden güvenli bir yere tahliye yapmalıdır.

    1. Markalamayı kontrol edin. Ayar basıncını ve ventil verilerini ventil gövdesinden veya künyeden okuyun ve korunan parçanın PS değeri ile karşılaştırın. Ayar basıncı PS değerinden yüksek olmamalıdır. Bir emniyet ventilini asla ayarlamayın, engellemeyin veya izole etmeyin.

      ✓ Kontrol et: Ayar basıncı, korunan parçanın PS değerinde veya altındadır.

    2. Ventilin durumunu kontrol edin. Korozyon, hasar, kırık mühür ve ventilin açıldığına dair işaretler (çıkışta donma, yağ veya kir) olup olmadığını kontrol edin. Üretim veya montaj tarihini kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Ventil hasarsızdır, mühür sağlamdır ve yaşı not edilmiştir.

    3. Sızdırmazlık yüzeyi sızıntısını kontrol edin. Çıkışı elektronik bir sızıntı detektörü veya köpük solüsyonu ile kontrol edin. Açılmış bir vana genellikle tekrar tam olarak kapanmaz.

      ✓ Kontrol et: Detektör sinyal vermiyor ve çıkışta kabarcık oluşmuyor.

    4. Tahliye hattını kontrol edin. Tahliye hattının vana için uygun boyutta olduğunu (EN 13136; tahliye hattı hesaplayıcısını kullanın), tıkalı olmadığını, kesme vanasının bulunmadığını ve dışarıda güvenli bir yerde, yağmurdan korunaklı ve drenajlı olarak sonlandığını kontrol edin.

      ✓ Kontrol et: Hat boyutu hesaplamayla uyumlu, çıkış açık ve güvenli.

    5. Gerektiğinde değiştirin. Sızdıran, açılmış, hasar görmüş veya üretici talimatlarındaki ya da ulusal kurallardaki değişim aralığına ulaşmış bir vanayı değiştirin. Değiştirme vanası (change-over valve) varsa, önce diğer emniyet vanasına geçiş yapın; aksi takdirde sistem pompalanmalı veya geri kazanılmalıdır (F-gas sertifikası).

      ✓ Kontrol et: Doğru ayara sahip yeni bir vana takıldı veya mevcut vana onaylandı.

    6. Kaydedin. Kontrolü, herhangi bir tahliyeyi ve herhangi bir değişimi (ayar basıncı, seri numarası, tarih) seyir defterine kaydedin.

      ✓ Kontrol et: Kayıt defteri, ventil verilerini ve kontrol sonucunu gösterir.

Üretici kılavuzlarındaki kontroller (6)

Üreticilerin kendi ürünleri için verdiği değerler ve kontroller; bunlar belirtilen ürün için geçerlidir.

  • Hillphoenix Advansor CO2 booster: Emniyet valfi ayarları 30 barg LT emiş, 45 veya 60 barg MT emiş ve sıvı, 120 veya 130 barg MT basmadır; gerçek basıncı o bölüm için valf etiketiyle karşılaştırın.[3]
  • Copeland Stream CO2 4MTL/4MSL: Fabrika basma emniyet valfi 135 bar abs (isteğe bağlı emiş valfi 90 bar abs) olarak ayarlanmıştır; kuru buzu (kolsyresnö) önlemek için asla 6 bar abs altındaki emişle çalıştırmayın.[4]
  • Castel 3030 emniyet valfi: Ayarlanan basınç +%5'te tamamen açılır ve ayarlanan değerin yaklaşık %15 altında yeniden kapanır; PTFE yatak üzerindeki kalıntılar tekrar sızdırmaz hale gelmesini engelleyebileceğinden patladıktan sonra değiştirin (hizmet ömrü 5 yıldır).[5]
  • Castel GoGreen R744 emniyet valfleri: Tahliye hattını az sayıda dirsekle ve valf başına tek hat olacak şekilde kısa tutun; karşı basınç %10'un altında kalmalıdır ve CO2 kuru buzu uzun veya kıvrımlı bir hattı tıkayabilir.[6]
  • Hussmann transcritical CO2 rackler: Küçük orifisli CO2 emniyet ventillerinde (Hussmann: 45 ve 90 bar), kuru buz oluşup tıkayabileceği için çıkışa borulama yapmayın. Bu ventiller, set değerinin yaklaşık %10 altında tekrar kapanır ve her tahliyeden sonra değiştirilmesi gereken birçok diğer ventilin aksine, yalnızca tekrar kapanmadıkları takdirde değiştirilmeleri gerekir; takılı olan ventilin üreticisinin talimatlarını izleyin.[7]
  • Hillphoenix Advansor CO2 booster: İki emniyet ventili ve üç yollu bir değiştirme valfine sahip flash tanklar: düşük ayar (Advansor: 45 bar) normal çalışma içindir ve yüksek ayar (90 bar) yalnızca receiver servis pompalaması için izole edildiğinde kullanılır. Her servisten sonra kol konumunu, ventiller üzerindeki şemaya göre kontrol edin.[8]
📝 Servis raporu doldur

Kendiniz hesaplayın

Bu makaledeki terimler

Kaynaklar

  1. EN 378-2:2016 – Part 2: Design, construction, testing, marking and documentation
  2. Danfoss – The story of intrinsic standstill security (CO2 case story, 2013)
  3. Hillphoenix – Advansor CO2 booster pre-startup and startup guide (06/2018)
  4. Copeland – Application guidelines Stream CO2 semi-hermetic compressors 4MTL/4MSL, Rev04 (2025)
  5. Castel – Safety Devices Handbook, Chapter 1: Safety valves in series 3030, DS-ED 01/2017-ENG (2017)
  6. Castel – GoGreen Technical Handbook (R744 products), Handbook 2023
  7. Hussmann – Transcritical CO2 Rack Installation & Operation, PN 3182569_G, p. 32, 71–72
  8. Hillphoenix – Advansor CO2 Booster – Installation, Start-Up and Operation manual, p. A-17
Sorumluluk reddi: Bu metin bir rehberdir, hukuki tavsiye değildir. Yönetmelikleri ve standartları özetler, resmî metnin yerini tutmaz. Her zaman yürürlükteki sürümü ve yerel gereklilikleri kontrol edin.
Yeni özellik – lütfen hataları bildirin: Hata bildir