Ciecz wraca do sprężarki

Przyczyny, od najbardziej prawdopodobnych

Kolejność jest orientacyjna i opiera się na typowych usterkach w terenie. Zawsze zmierz przed wymianą czegokolwiek.

1. 1
   Schemat blokowy D

   Zawór rozprężny jest za duży lub źle nastawiony albo sterowanie zaworu elektronicznego działa źle.

   Działanie: Ustaw przegrzanie zgodnie z zaleceniami producenta. Sprawdź wielkość zaworu, czujnik i parametry regulatora.

   🛠 Jak to zrobić? Krok po kroku

   Prace przy układach chłodniczych i elektrycznych mogą wykonywać wyłącznie wykwalifikowani pracownicy. Należy przestrzegać instrukcji producenta oraz lokalnych przepisów; poszczególne kroki mają charakter wytycznych, a nie zastępują szkolenia.

   Wyreguluj przegrzanie i dobierz zawór rozprężny

   Termostatyczny zawór rozprężny (TXV) reguluje się dopiero po wykluczeniu innych przyczyn. Niewielkie kroki i cierpliwość zapewniają stabilne przegrzanie bez docierania cieczy do sprężarki.

   1. Najpierw wyklucz inne przyczyny. Sprawdź napełnienie, wziernik, dławienie przewodu cieczowego, mocowanie czujnika i przewód wyrównawczy (patrz te poradniki). Nie używaj śruby regulacyjnej do ukrycia innej usterki.

      ✓ Sprawdź: Inne przyczyny zostały wykluczone lub usunięte.

   2. Zmierz przegrzanie. W stanie stabilnej pracy zmierz ciśnienie ssania na wylocie z parownika oraz temperaturę rurociągu przy czujniku. Przegrzanie = temperatura rurociągu − temperatura nasycenia (punkt rosy dla mieszanin). Znajdź wartość docelową w danych producenta parownika lub zaworu.

      ✓ Sprawdź: Masz stabilną wartość przegrzania oraz wartość docelową do porównania.

   3. Reguluj w małych krokach. Zdejmij nasadkę i obróć wrzeciono o ćwierć do pół obrotu. W większości zaworów obrót w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara zwiększa przegrzanie; sprawdź oznaczenie producenta. Zanotuj, ile obrotów wykonano.

      ✓ Sprawdź: Wrzeciono zostało obrócone o określoną wielkość w odpowiednim kierunku.

   4. Poczekaj na stabilną pracę. Odczekaj co najmniej 15 minut przed ponownym pomiarem; zawór i parownik reagują powoli.

      ✓ Sprawdź: Przegrzanie utrzymuje się na stałym poziomie przez kilka odczytów.

   5. Powtórz i chroń sprężarkę. Powtarzaj, aż osiągniesz wartość docelową. Sprawdź również przegrzanie ssania przy sprężarki i szukaj szronu na sprężarki; nigdy nie ustawiaj przegrzania tak nisko, aby ciecz dotarła do sprężarki.

      ✓ Sprawdź: Przegrzanie parownika osiągnęło wartość docelową i nie widać śladów cieczy na sprężarce.

   6. Oceń wielkość zaworu. Zjawisko "huntingu" z dużymi wahaniami, które nie chcą ustąpić, może oznaczać, że zawór lub dysza są zbyt duże; wysokie przegrzanie przy całkowicie otwartym zaworze może oznaczać, że jest za mały. Porównaj wydajność zaworu przy aktualnej temperaturze parowania, temperaturze cieczy i spadku ciśnienia z obciążeniem parownika w danych dobrowolnych producenta. Wymiana dyszy powoduje rozszczelnienie układu i wymaga personelu posiadającego certyfikat F-gazowy.

      ✓ Sprawdź: Wydajność zaworu odpowiada obciążeniu lub masz udokumentowany powód do jego wymiany.

   7. Załóż nasadkę i zapisz. Załóż z powrotem nasadkę z uszczelnieniem, sprawdź jej szczelność i zapisz ostateczne ustawienie oraz przegrzanie.

      ✓ Sprawdź: Nasadka jest dokręcona, a ustawienie zostało zarejestrowane.

   Zmierz przegrzanie

   Przegrzanie pokazuje, czy parownik jest zasilany odpowiednią ilością czynnika chłodniczego: zbyt wysokie powoduje głód parownika, zbyt niskie grozi przedostaniem się cieczy do sprężarki. Zmierz na wylocie z parownika (dla zaworu rozprężnego) oraz przy sprężarce (w celu jej ochrony).

   1. Odczekaj, aż układ się ustabilizuje. Pracuj przy normalnym obciążeniu przez co najmniej 10–15 minut, nie w trakcie ani tuż po odszranianiu. Nnoś okulary ochronne i rękawice (zimne rury mogą spowodować odmrożenia); w przypadku czynników chłodniczych A2L/A3 trzymaj z dala źródła zapłonu.

      ✓ Sprawdź: Ciśnienie ssania i temperatura rurociągu już nie dryfują.

   2. Odczytaj ciśnienie ssania. Podłącz manometr do króćca na wylocie z parownika, jeśli taki istnieje; króciec przy sprężarce wskazuje niższe ciśnienie ze względu na spadek ciśnienia w rurociągu ssącym. Wybierz odpowiedni czynnik chłodniczy.

      ✓ Sprawdź: Manometr wskazuje stabilne ciśnienie i wiesz, gdzie zostało ono zmierzone.

   3. Zmierz temperaturę rurociągu. Zamocuj termometr rurociągowy na czystej, gołej rurze obok czujnika zaworu rozprężnego (przegrzanie parownika) oraz na rurociągu ssącym około 15–30 cm przed sprężarką (przegrzanie sprężarki), izolując go od otaczającego powietrza.

      ✓ Sprawdź: Obie temperatury są stabilne.

   4. Oblicz przegrzanie. Przelicz ciśnienie na temperaturę nasycenia; dla mieszanin zeotropowych użyj punktu rosy. Przegrzanie = zmierzona temperatura rurociągu − temperatura nasycenia.

      ✓ Sprawdź: Wynik jest dodatni i jest porównywany z wartością docelową producenta; dla zaworu termostatycznego na wylocie z parownika wynosi on często około 5–8 K.

   5. Zinterpretuj wyniki przed regulacją. Wysokie przegrzanie wraz z pęcherzykami w wzierniku lub niskim podchłodzeniem wskazuje na niedobór czynnika lub dławienie, a nie na ustawienie zaworu. Bardzo niskie przegrzanie sprężarki oznacza ryzyko zalania cieczą. Przed dotknięciem zaworu sprawdź napełnienie, wziernik i filtr odwadniacz.

      ✓ Sprawdź: Przyczyna jest poparta co najmniej jednym innym odczytem.

   6. Reguluj tylko wtedy, gdy przyczyną jest zawór. Wyreguluj zawór termostatyczny w małych krokach (około jednej czwartej obrotu) i odczekaj 15–20 minut między krokami; na zaworze elektronicznym zmień wartość zadaną w sterowniku. Zapisz wartości przed i po.

      ✓ Sprawdź: Przegrzanie stabilizuje się na wartości docelowej i pozostaje stabilne przez cały cykl pracy.

   Sprawdź elektroniczny zawór rozprężny

   Elektroniczny zawór rozprężny (EEV) jest tylko tak dobry, jak jego czujniki, przewód i sterownik. Sprawdź je w tej kolejności, zanim obwinić sam zawór.

   1. Odczytaj alarmy sterownika i otwarcie zaworu. Odczytaj rejestr alarmów, zadaną wartość przegrzania, zmierzone przegrzanie oraz otwarcie zaworu (%) na sterowniku lub narzędziu serwisowym. Zwróć uwagę, czy zawór zaciął się w pozycji 0% lub 100%, czy też oscyluje.

      ✓ Sprawdź: Wiesz, co mierzy sterownik i co próbuje zrobić z zaworem.

   2. Sprawdź czujniki. Porównaj przetwornik ciśnienia ssania z wyskalowanym manometrem w tym samym punkcie oraz czujnik temperatury ssania z termometrem odniesienia obok niego. Sprawdź, czy czujnik jest mocno zamocowany na czystej rurze i zaizolowany.

      ✓ Sprawdź: Oba odczyty są zgodne z wartościami referencyjnymi w granicach tolerancji czujnika; w przeciwnym razie najpierw napraw czujnik.

   3. Odłącz i zmierz cewkę. Odłącz zasilanie sterownika, zablokuj i sprawdź brak napięcia. Odłącz wtyczkę zaworu i zmierz rezystancję każdego uzwojenia (dla typowego silnika krokowego dwubiegunowego – dwa uzwojenia) oraz każdego uzwojenia względem korpusu zaworu.

      ✓ Sprawdź: Uzwojenia wykazują taką samą rezystancję i są zgodne z kartą katalogową zaworu; brak przebicia do korpusu. OL oznacza przerwę w uzwojeniu.

   4. Sprawdź przewód i złącze. Sprawdź przewód pod kątem uszkodzeń, a złącze pod kątem wilgoci, korozji i luźnych pinów. Sprawdź, czy długość przewodu i ekranowanie mieszczą się w limitach określonych przez producenta zaworu.

      ✓ Sprawdź: Przewód jest nienaruszony, złącze suche i szczelne, a długość przewodu mieści się w określonym zakresie.

   5. Steruj zaworem ręcznie. Podłącz ponownie i włącz zasilanie. Za pomocą narzędzia serwisowego ustaw zawór w tryb ręczny i przemieszczaj go krok po kroku od zamkniętego do otwartego, obserwując ciśnienie ssania i przegrzanie. Nie otwieraj go tak mocno, aby ciecz dotarła do sprężarki. W układach CO2 nie wolno zamykać cieczy między zamkniętym EEV a innym zamkniętym zaworem.

      ✓ Sprawdź: Ciśnienie ssania i przegrzanie zmieniają się z każdym krokiem; brak reakcji oznacza zacięty zawór lub uszkodzone wyjście sterownika.

   6. Powrót do wartości referencyjnych i trybu automatycznego. Pozwól sterownikowi zainicjować zawór do pozycji referencyjnej (zamkniętej) i przywróć tryb automatyczny. Jeśli sterownik posiada moduł awaryjny zamykający zawór w przypadku zaniku zasilania, sprawdź jego status.

      ✓ Sprawdź: Zawór wraca do pozycji zerowej bez alarmów, a przegrzanie stabilizuje się na zadanej wartości w trybie automatycznym.

2. 2
   Schemat blokowy B

   Czujnik jest źle umieszczony lub ma słaby kontakt, przez co zawór otwiera się za bardzo.

   Działanie: Zamontuj czujnik zgodnie z zaleceniami producenta na czystej, poziomej rurze ssawnej i zaizoluj go.

   🛠 Jak to zrobić? Krok po kroku

   Prace przy układach chłodniczych i elektrycznych mogą wykonywać wyłącznie wykwalifikowani pracownicy. Należy przestrzegać instrukcji producenta oraz lokalnych przepisów; poszczególne kroki mają charakter wytycznych, a nie zastępują szkolenia.

   Zamontuj czujnik i przewód wyrównawczy

   Zawór TXV reguluje na podstawie odczytu z czujnika. Czujnik umieszczony w niewłaściwym miejscu, ze słabym stykiem lub bez izolacji powoduje oscylacje lub nieprawidłowy przegrzew, a przewód wyrównawczy podłączony przed czujnikiem zakłóca regulację.

   1. Wybierz pozycję. Wybierz poziomy odcinek przewodu ssawnego tuż za parownikiem, przed syfonem lub pionem, z dala od źródła ciepła lub miejsc, w których może zbierać się ciecz.

      ✓ Sprawdź: Wybrany odcinek jest poziomy, znajduje się blisko wylotu parownika i jest wolny od syfonów.

   2. Wyczyść rurę. Oczyść rurę w miejscu montażu czujnika do czystego metalu za pomocą szmatki do czyszczenia lub drobnoziarnistego materiału ściernego. Usuń szron i farbę. Rura może być zimna; załóż rękawice.

      ✓ Sprawdź: Powierzchnia rury w miejscu montażu czujnika jest lśniąca i czysta.

   3. Zamontuj czujnik w odpowiedniej pozycji zegarowej. Przypnij czujnik do rury za pomocą metalowej opaski dołączonej do zaworu. Na mniejszych przewodach ssawnych umieść go u góry, na większych na godzinie około 4 lub 8, nigdy na dole, gdzie spływa olej. Postępuj zgodnie z instrukcją producenta zaworu dla danej średnicy rury.

      ✓ Sprawdź: Czujnik przylega płasko do rury w odpowiedniej pozycji i nie można go obrócić ręcznie.

   4. Zaizoluj czujnik. Owiń czujnik i rurę taśmą izolacyjną z kauczuku komórkowego, aby powietrze otoczenia i ciepło promieniowania nie miały na niego wpływu.

      ✓ Sprawdź: Czujnik i opaska są całkowicie zakryte, a izolacja jest uszczelniona na końcach.

   5. Podłącz przewód wyrównawczy za czujnikiem. Podłącz zewnętrzny przewód wyrównawczy na górze przewodu ssawnego, w niedużej odległości za czujnikiem (zgodnie z kierunkiem przepływu). Jeśli wymaga to lutowania twardego, obieg zostaje otwarty: odzyskaj czynnik chłodniczy (certyfikacja F-gazowa), lutuj w osłonie azotu, przestrzegając zasad prac pożarowo niebezpiecznych, a następnie przeprowadź próbę ciśnieniową azotem i wykonaj próżnię.

      ✓ Sprawdź: Przewód wyrównawczy jest podłączony za czujnikiem w kierunku przepływu, a połączenie jest szczelne w próbie ciśnieniowej.

   6. Sprawdź przegrzew. Uruchom układ, poczekaj, aż zaczniesz stabilną pracę, i zmierz przegrzew.

      ✓ Sprawdź: Przegrzew jest stabilny, bez oscylacji i ma wartość określoną dla układu.

3. 3

   Wentylator parownika zatrzymał się: uszkodzony silnik, kondensator, bezpiecznik lub sterowanie.

   Działanie: Zmierz napięcie i prąd na silniku wentylatora oraz sprawdź kondensator, bezpiecznik i sterowanie.

   🛠 Jak to zrobić? Krok po kroku

   Prace przy układach chłodniczych i elektrycznych mogą wykonywać wyłącznie wykwalifikowani pracownicy. Należy przestrzegać instrukcji producenta oraz lokalnych przepisów; poszczególne kroki mają charakter wytycznych, a nie zastępują szkolenia.

   Sprawdź silnik wentylatora skraplacza lub parownika

   Wentylator, który się zatrzymuje, pracuje zbyt wolno lub kręci w złą stronę powoduje wysokie ciśnienie po stronie skraplacza lub niskie ciśnienie i nalodzenie po stronie parownika. Sprawdź zasilanie, sygnał sterujący, silnik i sam wentylator.

   1. Obserwuj i słuchaj przy pracującej jednostce. Obserwuj wentylator z bezpiecznej odległości: czy pracuje, z jaką prędkością i w dobrym kierunku (przepływ powietrza przez wymiennik zgodny ze strzałką na obudowie lub w instrukcji)? Słuchaj, czy są hałasy łożysk i szukaj nalodzenia, brudu lub uszkodzonego łopatki.

      ✓ Sprawdź: Wiesz, czy wentylator stoi, pracuje wolno, hałasuje lub kręci w złą stronę.

   2. Sprawdź zasilanie i sygnał sterujący. Zmierz napięcie na zaciskach silnika lub złączu wentylatora EC przy wywołaniu pracy wentylatora. Dla wentylatora EC zmierz również sygnał sterujący (0–10 V lub PWM) i odczytaj ewentualną diodę statusu lub kod błędu na elektronice wentylatora. Sprawdź ustawienia opóźnienia wentylatora i termostaty w sterowniku: wentylator celowo zatrzymany nie jest uszkodzony.

      ✓ Sprawdź: Napięcie zasilania mieści się w zakresie znamionowym na tabliczce, a sygnał sterujący żąda pracy wentylatora; w przeciwnym razie usterka leży wyżej (kontaktor, bezpiecznik, wyjście sterownika, okablowanie).

   3. Rozłącz, zablokuj i upewnij się, że wentylator nie może się uruchomić. Wyłącz i zablokuj rozłącznik, potwierdź bez napięcia sprawdzonym dwubiegunowym wyszukiwaczem napięcia i poczekaj na całkowite zatrzymanie wentylatora. Pamiętaj, że wentylator EC może samoczynnie uruchomić się po powrocie sygnału, a wentylator kręcący się w przeciągu może generować napięcie.

      ✓ Sprawdź: 0 V na zaciskach silnika i łopatki są zablokowane lub stoją nieruchomo.

   4. Przekręć wentylator ręcznie i sprawdź go mechanicznie. Przekręć wałek wentylatora ręcznie: powinien kręcić się swobodnie i równomiernie, bez skrobania, luzu w osi ani szorstkiego łożyska. Sprawdź, czy łopatki są mocno przytwierdzone do wału i niepęknięte, a także czy siatka ochronna i wymiennik ciepła są wolne od lodu, brudu i luźnych przedmiotów.

      ✓ Sprawdź: Wentylator kręci się swobodnie i cicho, a łopatki są nienaruszone; sztywny lub szorstki silnik musi zostać wymieniony.

   5. Zmierz silnik (silniki prądu przemiennego). Przy odłączonym silniku zmierz opór uzwojeń między zaciskami i porównaj uzwojenia ze sobą oraz z kartą katalogową; przetestuj kondensator roboczy (patrz poradnik kondensatorów). Zmierz opór izolacji do masy miernikiem izolacji – nigdy przy podłączonej elektronice wentylatora lub silniku EC. Sprawdź, czy wewnętrzne zabezpieczenie termiczne silnika jest zamknięte, gdy silnik jest zimny.

      ✓ Sprawdź: Uzwojenia są równe tam, gdzie powinny, i zgadzają się z kartą katalogową, opór izolacji jest znacznie powyżej granicy wymaganej przez przepisy elektryczne, a zabezpieczenie termiczne jest zamknięte na zimno.

   6. Przywróć, uruchom i zmierz prąd. Podłącz z powrotem według zdjęcia, zamontuj osłony i pokrywy, zdejmij blokadę i uruchom. Zmierz prąd roboczy na każdej fazie i porównaj z tabliczką znamionową, sprawdź kierunek obrotów i przepływ powietrza.

      ✓ Sprawdź: Wentylator pracuje równomiernie we właściwym kierunku, prąd jest na poziomie lub poniżej wartości znamionowej, a ciśnienia ustalają się (ciśnienie skraplania spada na skraplaczu, ciśnienie ssania rośnie, a lód znika na parowniku).

   Test kondensatora rozruchowego/pracy oraz przekaźnika rozruchowego

   Uszkodzone kondensatory i przekaźniki rozruchowe są częstymi powodem, dla którego kompresor lub silnik wentylatora buczy, przegrzewa się lub nie uruchamia.

   1. Odizolować i zablokować. Wyłączyć i zablokować wyłącznik główny (lub odłączyć urządzenie od prądu) oraz zdjąć pokrywę puszki zaciskowej sprężarki. Ustawić multimetr na napięcie przemienne (AC) i zmierzyć napięcie między fazą a neutralnym oraz między każdą fazą a uziemieniem.

      ✓ Sprawdź: Miernik wskazuje 0 V AC na zaciskach przychodzących.

   2. Sfotografować, rozładować i odłączyć kondensator. Sfotografować okablowanie telefonem, aby móc podłączyć je z powrotem w taki sam sposób. Rozładować kondensator za pomocą rezystora o wartości około 20 kΩ, 5 W z izolowanymi przewodami, przykładając go do zacisków na kilka sekund. Nigdy nie zwierać zacisków śrubokrętem: iskra uszkadza zaciski oraz kondensator. Następnie zdjąć kable.

      ✓ Sprawdź: Miernik wskazuje 0 V DC bezpośrednio na zaciskach kondensatora.

   3. Zmierzyć pojemność. Ustawić multimetr na pomiar pojemności (µF) i zmierzyć wartość na zaciskach. Porównać z wartością znamionową wydrukowaną na kondensatorze. Tecumseh podaje tolerancje: kondensator rozruchowy −0/+20 % wartości znamionowej, kondensator pracy ±10 %. Wypukły lub nieszczelny kondensator, bądź taki, który wskazuje 0 µF, jest uszkodzony.

      ✓ Sprawdź: Zmierzona wartość mieści się w granicach tolerancji dla wydrukowanej wartości znamionowej.

   4. Sprawdzić przekaźnik rozruchowy. Zdjąć przekaźnik z kołków sprężarki i poszukać śladów przypaleń lub zapachu spalonego plastiku. Przekaźnik prądowy testuje się w pozycji pionowej: L–S otwarty, L–M zamknięty (Tecumseh). Rozruch typu PTC musi ostygnąć przez około 3 minuty, zanim odczyt rezystancji będzie miał jakiekolwiek znaczenie; porównać go z wartością w arkuszu danych sprężarki lub rozrusznika (zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu omów w temperaturze pokojowej).

      ✓ Sprawdź: Styk przekaźnika odpowiada opisowi lub PTC wskazuje wartość z karty katalogowej; OL (otwarty obwód) oznacza, że część jest uszkodzona.

   5. Wymienić uszkodzoną część i przeprowadzić próbę roboczą. Zamontować nową część o dokładnie takich samych parametrach: pojemności w µF, napięciu znamionowym i typie przekaźnika. Zamontować przekaźnik odpowiednią stroną do góry. Podłączyć ponownie zgodnie z wykonanym zdjęciem, założyć pokrywę, włączyć zasilanie i uruchomić urządzenie. Jeśli kondensatory lub przekaźniki ponownie ulegną awarii, poszukać przyczyny: niskiego napięcia zasilania, zbyt częstego włączania lub niewłaściwego typu przekaźnika.

      ✓ Sprawdź: Sprężarka uruchamia się płynnie, bez buczenia i bez zadziałania zabezpieczenia silnika.

4. 4
   Schemat blokowy C

   Za małe obciążenie parownika, przez co czynnik nie zdąży odparować.

   Działanie: Popraw przepływ powietrza i odszranianie.

   🛠 Jak to zrobić? Krok po kroku

   Prace przy układach chłodniczych i elektrycznych mogą wykonywać wyłącznie wykwalifikowani pracownicy. Należy przestrzegać instrukcji producenta oraz lokalnych przepisów; poszczególne kroki mają charakter wytycznych, a nie zastępują szkolenia.

   Sprawdź silnik wentylatora skraplacza lub parownika

   Wentylator, który się zatrzymuje, pracuje zbyt wolno lub kręci w złą stronę powoduje wysokie ciśnienie po stronie skraplacza lub niskie ciśnienie i nalodzenie po stronie parownika. Sprawdź zasilanie, sygnał sterujący, silnik i sam wentylator.

   1. Obserwuj i słuchaj przy pracującej jednostce. Obserwuj wentylator z bezpiecznej odległości: czy pracuje, z jaką prędkością i w dobrym kierunku (przepływ powietrza przez wymiennik zgodny ze strzałką na obudowie lub w instrukcji)? Słuchaj, czy są hałasy łożysk i szukaj nalodzenia, brudu lub uszkodzonego łopatki.

      ✓ Sprawdź: Wiesz, czy wentylator stoi, pracuje wolno, hałasuje lub kręci w złą stronę.

   2. Sprawdź zasilanie i sygnał sterujący. Zmierz napięcie na zaciskach silnika lub złączu wentylatora EC przy wywołaniu pracy wentylatora. Dla wentylatora EC zmierz również sygnał sterujący (0–10 V lub PWM) i odczytaj ewentualną diodę statusu lub kod błędu na elektronice wentylatora. Sprawdź ustawienia opóźnienia wentylatora i termostaty w sterowniku: wentylator celowo zatrzymany nie jest uszkodzony.

      ✓ Sprawdź: Napięcie zasilania mieści się w zakresie znamionowym na tabliczce, a sygnał sterujący żąda pracy wentylatora; w przeciwnym razie usterka leży wyżej (kontaktor, bezpiecznik, wyjście sterownika, okablowanie).

   3. Rozłącz, zablokuj i upewnij się, że wentylator nie może się uruchomić. Wyłącz i zablokuj rozłącznik, potwierdź bez napięcia sprawdzonym dwubiegunowym wyszukiwaczem napięcia i poczekaj na całkowite zatrzymanie wentylatora. Pamiętaj, że wentylator EC może samoczynnie uruchomić się po powrocie sygnału, a wentylator kręcący się w przeciągu może generować napięcie.

      ✓ Sprawdź: 0 V na zaciskach silnika i łopatki są zablokowane lub stoją nieruchomo.

   4. Przekręć wentylator ręcznie i sprawdź go mechanicznie. Przekręć wałek wentylatora ręcznie: powinien kręcić się swobodnie i równomiernie, bez skrobania, luzu w osi ani szorstkiego łożyska. Sprawdź, czy łopatki są mocno przytwierdzone do wału i niepęknięte, a także czy siatka ochronna i wymiennik ciepła są wolne od lodu, brudu i luźnych przedmiotów.

      ✓ Sprawdź: Wentylator kręci się swobodnie i cicho, a łopatki są nienaruszone; sztywny lub szorstki silnik musi zostać wymieniony.

   5. Zmierz silnik (silniki prądu przemiennego). Przy odłączonym silniku zmierz opór uzwojeń między zaciskami i porównaj uzwojenia ze sobą oraz z kartą katalogową; przetestuj kondensator roboczy (patrz poradnik kondensatorów). Zmierz opór izolacji do masy miernikiem izolacji – nigdy przy podłączonej elektronice wentylatora lub silniku EC. Sprawdź, czy wewnętrzne zabezpieczenie termiczne silnika jest zamknięte, gdy silnik jest zimny.

      ✓ Sprawdź: Uzwojenia są równe tam, gdzie powinny, i zgadzają się z kartą katalogową, opór izolacji jest znacznie powyżej granicy wymaganej przez przepisy elektryczne, a zabezpieczenie termiczne jest zamknięte na zimno.

   6. Przywróć, uruchom i zmierz prąd. Podłącz z powrotem według zdjęcia, zamontuj osłony i pokrywy, zdejmij blokadę i uruchom. Zmierz prąd roboczy na każdej fazie i porównaj z tabliczką znamionową, sprawdź kierunek obrotów i przepływ powietrza.

      ✓ Sprawdź: Wentylator pracuje równomiernie we właściwym kierunku, prąd jest na poziomie lub poniżej wartości znamionowej, a ciśnienia ustalają się (ciśnienie skraplania spada na skraplaczu, ciśnienie ssania rośnie, a lód znika na parowniku).

   Sprawdź układ odszraniania

   Niepełne odszranianie pozostawia lód na parowniku, co zmniejsza wydajność i może całkowicie zablokować przepływ powietrza. Sprawdź grzałki lub gaz gorący, zakończenie odszraniania, interwał, czas ociekania i opóźnienie wentylatorów.

   1. Sprawdź ustawienia odszraniania. Odczytaj typ odszraniania, interwał, maksymalny czas, temperaturę zakończenia, czas ociekania i opóźnienie wentylatorów w sterowniku i porównaj je z zaleceniami producenta. Sprawdź zegar sterownika, jeśli odszraniania są zaplanowane.

      ✓ Sprawdź: Ustawienia odpowiadają aplikacji, a zegar wskazuje właściwy czas.

   2. Zmierz rezystancję grzałki. Odłącz zasilanie, zablokuj i upewnij się, że urządzenie nie jest pod napięciem, a następnie odłącz grzałki i zmierz każdą z nich. Oczekiwana rezystancja to R = U² ÷ P na podstawie napięcia i mocy grzałki. Zmierz również rezystancję izolacji względem ziemi za pomocą miernika rezystancji izolacji.

      ✓ Sprawdź: Każda grzałka ma wartość zbliżoną do obliczonej i nie ma przebicia do ziemi; wskazanie OL oznacza przepaloną grzałkę.

   3. Zmierz prąd podczas odszraniania. Włącz zasilanie, uruchom ręczne odszranianie i zmierz prąd w obwodzie każdej grzałki za pomocą miernika cęgowego. Uważaj na gorące powierzchnie.

      ✓ Sprawdź: Prąd wynosi w przybliżeniu P ÷ U dla każdej grzałki lub odpowiada prądowi odszraniania z tabliczki znamionowej.

   4. Sprawdź odszranianie gazem gorącym. W układach z gazem gorącym sprawdź, czy zawór gazu gorącego się otwiera (ciepła rura za zaworem) oraz czy zawory cieczowe lub ssawne zamykają się zgodnie z przeznaczeniem. Nigdy nie przekraczaj ciśnienia PS układu.

      ✓ Sprawdź: Gaz gorący dociera do parownika, a wymiennik nagrzewa się równomiernie.

   5. Sprawdź zakończenie odszraniania. Sprawdź, czy czujnik zakończenia odszraniania znajduje się w najchłodniejszej części wymiennika, zazwyczaj tam, gdzie lód utrzymuje się najdłużej, oraz czy odszranianie kończy się na podstawie temperatury, a nie maksymalnego czasu.

      ✓ Sprawdź: Odszranianie kończy się po osiągnięciu temperatury, a wymiennik jest całkowicie wolny od lodu.

   6. Sprawdź czas ociekania i opóźnienie wentylatorów. Po zakończeniu odszraniania obserwuj czas ociekania oraz wentylatory parownika po ponownym uruchomieniu chłodzenia. Sprawdź, czy odpływ i grzałka tacy ociekowej działają poprawnie.

      ✓ Sprawdź: Wentylatory pozostają wyłączone, dopóki wymiennik nie osiągnie wartości zadanej opóźnienia wentylatorów, a woda odpływa bez ponownego zamarzania w tacy.

   Przejdź do: Parownik zarasta lodem →

5. 5
   Schemat blokowy A

   Czynnik migruje do sprężarki podczas postoju i przy starcie jest zasysany jako ciecz.

   Działanie: Sprawdź grzałkę karteru i funkcję pump-down. Może być potrzebny oddzielacz cieczy na przewodzie ssawnym.

   🛠 Jak to zrobić? Krok po kroku

   Prace przy układach chłodniczych i elektrycznych mogą wykonywać wyłącznie wykwalifikowani pracownicy. Należy przestrzegać instrukcji producenta oraz lokalnych przepisów; poszczególne kroki mają charakter wytycznych, a nie zastępują szkolenia.

   Przetestuj grzałkę karteru

   Grzałka karteru zapobiega kondensacji czynnika chłodniczego w oleju sprężarki podczas postoju. Uszkodzona lub poluzowana grzałka prowadzi do pienienia się oleju i uderzeń cieczowych przy rozruchu.

   1. Odizoluj, zablokuj i sprawdź brak napięcia. Wyłącz i zablokuj rozłącznik oraz sprawdź brak napięcia na zaciskach grzałki. Grzałka i obudowa sprężarki mogą być gorące.

      ✓ Sprawdź: Wskaźnik napięcia pokazuje 0 V na zaciskach grzałki.

   2. Zmierz rezystancję grzałki. Odłącz jeden przewód grzałki i zmierz rezystancję. Oblicz oczekiwaną wartość z danych znamionowych: R = V² / P (na przykład 230 V i 50 W daje około 1060 Ω). Grzałki samoregulujące (PTC) pokazują inną wartość; porównaj z ich kartą katalogową.

      ✓ Sprawdź: Rezystancja jest bliska wartości obliczonej lub z karty katalogowej; OL oznacza, że grzałka jest uszkodzona.

   3. Sprawdź rezystancję izolacji do masy. Zmierz między przewodami grzałki a korpusem sprężarki. Grzałka z uszkodzoną osłoną często ma upływ do masy i wyzwala wyłącznik różnicowoprądowy.

      ✓ Sprawdź: Miernik nie wykazuje połączenia (OL) między przewodami a masą.

   4. Sprawdź położenie. Sprawdź, czy grzałka znajduje się tam, gdzie podaje instrukcja sprężarki, zazwyczaj ciasno wokół dolnej obudowy w pobliżu miski oleju, z pełnym kontaktem i dokręconym zaciskiem.

      ✓ Sprawdź: Grzałka ma pełny kontakt z obudową w pozycji podanej w instrukcji.

   5. Sprawdź, czy działa w stanie postoju. Podłącz ponownie, przywróć zasilanie i utrzymuj sprężarkę w stanie zatrzymania. Zmierz napięcie na grzałce i jej prąd (I = P / V). Po chwili sprawdź temperaturę obudowy za pomocą termometru przylgowego.

      ✓ Sprawdź: Grzałka ma napięcie i pobiera w przybliżeniu swój prąd znamionowy w stanie postoju, a dół obudowy jest cieplejszy niż otoczenie.

   6. Sprawdź sterowanie. W urządzeniach, w których grzałka wyłącza się podczas pracy sprężarki, sprawdź, czy włącza się ponownie po zatrzymaniu sprężarki.

      ✓ Sprawdź: Grzałka jest włączona za każdym razem, gdy sprężarka jest zatrzymana.

   Sprawdź funkcję pompownia (pump-down)

   Podczas funkcji pump-down zawór elektromagnetyczny cieczowy zamyka się, a sprężarka odpompowuje stronę niskiego ciśnienia, aż presostat niskiego ciśnienia ją zatrzyma. Jeśli zawór przecieka lub presostat jest błędnie ustawiony, sprężarka często się włącza i wyłącza albo ciecz migruje do skrzyni korbowej.

   1. Podłącz manometry. Podłącz manometry do króćców serwisowych strony ssącej i tłocznej za pomocą krótkich węży przy minimalnej stracie czynnika chłodniczego. Zanotuj ustawienia załączania i wyłączania presostatu niskiego ciśnienia z urządzenia lub sterownika.

      ✓ Sprawdź: Oba manometry wskazują stabilne ciśnienia robocze, a ustawienia presostatu zostały zanotowane.

   2. Uruchom opróżnianie (pump-down). Spraw, aby termostat lub sterownik zatrzymał zapotrzebowanie na chłód (podnieś zadaną temperaturę lub otwórz styk termostatu), tak aby zawór elektromagnetyczny cieczowy został pozbawiony zasilania.

      ✓ Sprawdź: Napięcie cewki zaworu elektromagnetycznego spada do 0 V (zmierzone miernikiem CAT III/IV), a zawór słyszalnie zamyka się z kliknięciem.

   3. Obserwuj spadek ciśnienia ssania. Obserwuj manometr strony ssącej, podczas gdy sprężarka nadal pracuje i pompuje czynnik chłodniczy do skraplacza i zbiornika.

      ✓ Sprawdź: Ciśnienie ssania stale spada w kierunku wartości wyłączenia; nie zatrzymuje się znacznie powyżej niej.

   4. Sprawdź wyłączenie niskociśnieniowe. Zanotuj ciśnienie, przy którym sprężarka zatrzymuje się, i porównaj je z ustawieniem.

      ✓ Sprawdź: Sprężarka zatrzymuje się przy ustawionym ciśnieniu wyłączenia, w granicach dokładności manometru.

   5. Sprawdź, czy zawór elektromagnetyczny trzyma szczelność. Po zatrzymaniu sprężarki obserwuj ciśnienie ssania przez kilka minut oraz dotknij lub zmierz temperaturę rury za zaworem elektromagnetycznym. Powolny wzrost w miarę nagrzewania się parownika jest normalny; szybki wzrost lub zimna rura albo szron za zaworem oznacza, że zawór przepuszcza ciecz.

      ✓ Sprawdź: Ciśnienie ssania rośnie tylko powoli, a rura za zaworem nie robi się zimna.

   6. Sprawdź ponowne uruchomienie. Przywróć zapotrzebowanie na chłód. Zawór elektromagnetyczny powinien się otworzyć, ciśnienie ssania wzrosnąć powyżej wartości załączenia, a sprężarka uruchomić. Bez zapotrzebowania na chłód sprężarka nie może uruchomić się samoczynnie w krótkim czasie; sprawdź timer opóźnienia ponownego załączenia w sterowniku.

      ✓ Sprawdź: Sprężarka uruchamia się ponownie tylko wtedy, gdy jest zapotrzebowanie na chłód, i nie cykluje wyłącznie na presostacie niskiego ciśnienia.

6. 6

   Przepełnienie czynnikiem w układzie z rurką kapilarną lub stałym elementem dławiącym: parownik zostaje zalany, ponieważ nic nie ogranicza przepływu.

   Działanie: Odzyskaj czynnik chłodniczy, aż przegrzanie na wylocie z parownika będzie prawidłowe, albo odzyskaj całą ilość i napełnij układ wagowo zgodnie z danymi na tabliczce znamionowej. Zapisz ilość w dzienniku urządzeń.

   🛠 Jak to zrobić? Krok po kroku

   Prace przy układach chłodniczych i elektrycznych mogą wykonywać wyłącznie wykwalifikowani pracownicy. Należy przestrzegać instrukcji producenta oraz lokalnych przepisów; poszczególne kroki mają charakter wytycznych, a nie zastępują szkolenia.

   Odzyskaj czynnik chłodniczy

   Przed otwarciem obiegu czynnika chłodniczego czynnik jest odzyskiwany do butli, nigdy nie jest wypuszczany do atmosfery. Odzysk wymaga certyfikacji F-gazowej (UE 2024/573 lub odpowiednika krajowego; EPA 608 w USA) i jest odnotowywany w książce urządzeń.

   1. Wybierz butlę i sprzęt. Użyj butli do odzysku, która jest odpowiednio oznakowana, ma ważny termin badania i jest używana wyłącznie dla jednego czynnika chłodniczego; nigdy nie mieszaj czynników chłodniczych. W przypadku czynników palnych (A2L/A3) należy używać agregatu do odzysku i butli posiadających odpowiednie dopuszczenia oraz wyeliminować źródła zapłonu. Stosuj okulary ochronne i rękawice: ciekły czynnik chłodniczy powoduje odmrożenia.

      ✓ Sprawdź: Etykieta butli wskazuje czynnik chłodniczy, datę badania oraz maksymalną masę napełnienia.

   2. Podłącz i wykonaj próżnię w przewodach. Postaw butlę na wadze. Podłącz agregat do odzysku między króćcami serwisowymi układu a butlą za pomocą krótkich węży. Przed rozpoczęciem prac odpowietrz węże (i pustą butlę) za pomocą pompy próżniowej, aby do odzyskanego czynnika nie dostało się powietrze.

      ✓ Sprawdź: Węże utrzymują próżnię, a waga wskazuje masę początkową.

   3. Odzyskaj najpierw ciecz, a następnie opary. Odzyskaj najpierw ciecz, jeśli układ na to pozwala (idzie to szybciej), a następnie przełącz na odzysk par. Postępuj zgodnie z instrukcją obsługi agregatu do odzysku w zakresie ustawień zaworów.

      ✓ Sprawdź: Ciśnienie w układzie stale spada.

   4. Monitoruj napełnienie butli. Przez cały czas obserwuj wagę i przerwij pracę przed osiągnięciem maksymalnej masy napełnienia butli (około 80% objętości cieczy). Użyj wyłącznika przepełnieniowego agregatu, jeśli butlia jest w niego wyposażona. Nigdy nie podgrzewaj butli.

      ✓ Sprawdź: Masa butli pozostaje poniżej maksymalnej masy napełnienia.

   5. Osiągnij końcowe ciśnienie odzysku. Kontynuuj, aż układ osiągnie ciśnienie odzysku wymagane przez agregat do odzysku oraz przepisy krajowe, i sprawdź, czy ciśnienie nie rośnie ponownie po kilku minutach (czynnik pozostający w oleju lub kieszeniach cieczowych).

      ✓ Sprawdź: Ciśnienie utrzymuje się na poziomie końcowego ciśnienia odzysku po zatrzymaniu agregatu.

   6. Zarejestruj. Zamknij zawory butli, opróżnij agregat do odzysku zgodnie z jego instrukcją i wpisz odzyskaną ilość (wg masy), czynnik chłodniczy oraz numer butli do książki urządzeń.

      ✓ Sprawdź: Książka urządzeń wskazuje odzyskaną ilość oraz butlę, do której trafiał czynnik.

   Zmierz przegrzanie

   Przegrzanie pokazuje, czy parownik jest zasilany odpowiednią ilością czynnika chłodniczego: zbyt wysokie powoduje głód parownika, zbyt niskie grozi przedostaniem się cieczy do sprężarki. Zmierz na wylocie z parownika (dla zaworu rozprężnego) oraz przy sprężarce (w celu jej ochrony).

   1. Odczekaj, aż układ się ustabilizuje. Pracuj przy normalnym obciążeniu przez co najmniej 10–15 minut, nie w trakcie ani tuż po odszranianiu. Nnoś okulary ochronne i rękawice (zimne rury mogą spowodować odmrożenia); w przypadku czynników chłodniczych A2L/A3 trzymaj z dala źródła zapłonu.

      ✓ Sprawdź: Ciśnienie ssania i temperatura rurociągu już nie dryfują.

   2. Odczytaj ciśnienie ssania. Podłącz manometr do króćca na wylocie z parownika, jeśli taki istnieje; króciec przy sprężarce wskazuje niższe ciśnienie ze względu na spadek ciśnienia w rurociągu ssącym. Wybierz odpowiedni czynnik chłodniczy.

      ✓ Sprawdź: Manometr wskazuje stabilne ciśnienie i wiesz, gdzie zostało ono zmierzone.

   3. Zmierz temperaturę rurociągu. Zamocuj termometr rurociągowy na czystej, gołej rurze obok czujnika zaworu rozprężnego (przegrzanie parownika) oraz na rurociągu ssącym około 15–30 cm przed sprężarką (przegrzanie sprężarki), izolując go od otaczającego powietrza.

      ✓ Sprawdź: Obie temperatury są stabilne.

   4. Oblicz przegrzanie. Przelicz ciśnienie na temperaturę nasycenia; dla mieszanin zeotropowych użyj punktu rosy. Przegrzanie = zmierzona temperatura rurociągu − temperatura nasycenia.

      ✓ Sprawdź: Wynik jest dodatni i jest porównywany z wartością docelową producenta; dla zaworu termostatycznego na wylocie z parownika wynosi on często około 5–8 K.

   5. Zinterpretuj wyniki przed regulacją. Wysokie przegrzanie wraz z pęcherzykami w wzierniku lub niskim podchłodzeniem wskazuje na niedobór czynnika lub dławienie, a nie na ustawienie zaworu. Bardzo niskie przegrzanie sprężarki oznacza ryzyko zalania cieczą. Przed dotknięciem zaworu sprawdź napełnienie, wziernik i filtr odwadniacz.

      ✓ Sprawdź: Przyczyna jest poparta co najmniej jednym innym odczytem.

   6. Reguluj tylko wtedy, gdy przyczyną jest zawór. Wyreguluj zawór termostatyczny w małych krokach (około jednej czwartej obrotu) i odczekaj 15–20 minut między krokami; na zaworze elektronicznym zmień wartość zadaną w sterowniku. Zapisz wartości przed i po.

      ✓ Sprawdź: Przegrzanie stabilizuje się na wartości docelowej i pozostaje stabilne przez cały cykl pracy.

   Napełnij czynnik chłodniczy wagowo

   Jedynym niezawodnym sposobem uzyskania prawidłowego napełnienia jest jego odważenie. Układ musi być najpierw szczelny, poddany próbie ciśnienia i zrównoważony próżnią, a prace muszą być wykonywane przez personel z certyfikatem F-gazowym.

   1. Sprawdź, czy układ jest gotowy. Sprawdź, czy nieszczelności zostały usunięte, próba ciśnieniowa azotu została pomyślnie ukończona, a układ został opróżniony z wynikiem pozytywnym testu spadku ciśnienia (patrz odpowiednie poradniki). Znajdź wielkość napełnienia na tabliczce znamionowej oraz ewentualne dodatki na długość rurociągu podane przez producenta.

      ✓ Sprawdź: Istnieją protokoły z testów i znana jest całkowita masa napełnienia w kg.

   2. Przygotuj butlę i wagę. Sprawdź czynnik chłodniczy na etykiecie butli (nie po kolorze). Umieść butlę na skalibrowanej wadze na równym podłożu, podłącz ewakuowane lub niskostratne węże i wyzeruj wagę. W układach A2L/A3: brak źródeł zapłonu, wentylacja i detektor gazu.

      ✓ Sprawdź: Waga wskazuje zero, a węże są wolne od powietrza.

   3. Tylko dla CO2: złam próżnię za pomocą fazy oparów. W układzie CO2 napełniaj najpierw opary, aż ciśnienie znajdzie się znacznie powyżej punktu potrójnego (5,2 bar absolutnych), zanim wprowadzisz jakikolwiek płyn. Ciecz w głębokiej próżni zamienia się w suchy lód.

      ✓ Sprawdź: Ciśnienie w układzie przekracza 5,2 bar absolutnych przed rozpoczęciem ładowania cieczy.

   4. Wprowadź ciecz po stronie wysokiego ciśnienia. Przy wyłączonym układzie napełnij cieczą odbiornik lub przewód cieczowy. Zawsze napełniaj mieszaniny (seria 400) jako ciecz. Obserwuj wagę i zamknij zawór po osiągnięciu wartości docelowej.

      ✓ Sprawdź: Waga pokazuje masę, która opuściła butlę.

   5. Dolej resztę ostrożnie. Jeśli całe napełnienie nie weszło, uruchom układ i powoli dolewaj resztę po stronie ssawnej przez dławiony zawór, aby ciecz nie dotarła do sprężarki. Nigdy nie przekraczaj ilości napełnienia z tabliczki znamionowej.

      ✓ Sprawdź: Suma na wadze odpowiada docelowej masie napełnienia.

   6. Sprawdź działanie. Uruchom do osiągnięcia stabilizacji i zmierz przegrzanie oraz podchłodzenie.

      ✓ Sprawdź: Obie wartości mieścią się w celach producenta.

   7. Odłącz i zarejestruj. Zamknij butlę, zdejmij węże przy minimalnych stratach, zamontuj ponownie nasadki i sprawdź szczelność króćców. Zapisz typ i ilość napełnionego czynnika w dzienniku pracy.

      ✓ Sprawdź: Nasadki są na swoim miejscu, nie stwierdzono nieszczelności, a dziennik pokazuje napełnioną ilość.

7. 7

   Zawór elektromagnetyczny przed zaworem rozprężnym nie zamyka się szczelnie w stanie spoczynku, przez co parownik napełnia się podczas postoju.

   Działanie: Sprawdź, czy cewka jest pozbawiona napięcia w stanie spoczynku i czy zawór zamyka się szczelnie. Wymień zawór lub jego wkład.

   🛠 Jak to zrobić? Krok po kroku

   Prace przy układach chłodniczych i elektrycznych mogą wykonywać wyłącznie wykwalifikowani pracownicy. Należy przestrzegać instrukcji producenta oraz lokalnych przepisów; poszczególne kroki mają charakter wytycznych, a nie zastępują szkolenia.

   Sprawdź zawór elektromagnetyczny (linia cieczowa lub gorącego gazu)

   Zawór elektromagnetyczny, który nie otwiera, zagłusza parownik (niskie ciśnienie, ciepłe pomieszczenie); ten, który nie zamyka, przepuszcza czynnik chłodniczy, gdy nie powinien (pump-down nie powodzi się, zalanie cieczą lub wyciek gorącego gazu do parownika). Najpierw sprawdź cewkę, potem sam zawór.

   1. Ustal, czy zawór powinien być otwarty. Odczytaj ze sterownika lub schematu połączeń, kiedy zawór jest pod napięciem (np. przy zapotrzebowaniu chłodniczym, podczas pump-down lub odszrażania gorącym gazem). Porównaj z tym, co system robi teraz.

      ✓ Sprawdź: Wiesz, czy zawór w tej chwili powinien być otwarty czy zamknięty.

   2. Sprawdź, czy cewka otrzymuje napięcie. Zmierz napięcie na zaciskach cewki, gdy zawór powinien być otwarty. Przyłóż ostrze stalowej śrubokręta blisko (bez dotyku) górnej części cewki: pod napięciem cewka lekko przyciąga je. Sprawdź, czy napięcie znamionowe cewki na naklejce zgadza się z zasilaniem.

      ✓ Sprawdź: Cewka ma napięcie znamionowe (naklejka), gdy zawór powinien być otwarty; jeśli nie, usterka leży wyżej: termostat, wyjście sterownika, kontaktor, bezpiecznik lub instalacja elektryczna.

   3. Sprawdź samą cewkę. Odłącz i zablokuj, potwierdź brak napięcia i odłącz cewkę. Zmierz jej opór i porównaj z wartością producenta; poszukaj zapachu spalenizny, przebarwień lub pękniętej cewki. Upewnij się, że cewka jest odpowiedniego typu do korpusu zaworu i siedzi w pełni na rurce jądrowej z dokręconą nakrętką.

      ✓ Sprawdź: Opór cewki zgadza się z danymi (obwód otwarty lub bardzo niska wartość oznaczają uszkodzoną cewkę), a cewka jest właściwa i poprawnie zamontowana.

   4. Sprawdź, czy zawór otwiera. Przy podnapiętej cewce i pracującym systemie zmierz temperaturę po obu stronach zaworu termometrami zaciskowymi. Otwarty zawór ma (prawie) taką samą temperaturę cieczy po obu stronach; wyraźny spadek temperatury lub szron za zaworem oznaczają, że nie otwiera się w pełni lub jest dławiony. Sprawdź strzałkę kierunku przepływu na korpusie zaworu.

      ✓ Sprawdź: Mała lub żadna różnica temperatur na zaworze, gdy powinien być otwarty, oraz zamontowany zgodnie ze strzałką.

   5. Sprawdź, czy zawór zamyka. Odłącz napięcie od cewki (lub pozwól sterownikowi ją zamknąć) i obserwuj: w systemie z pump-down ciśnienie ssania musi spaść, a kompresor zatrzymać się na presostacie niskiego ciśnienia i pozostać wyłączony; zawór gorącego gazu musi pozostawić linię chłodną w cyklu zamrażania lub chłodzenia.

      ✓ Sprawdź: System wykonuje pump-down i utrzymuje ciśnienie, lub linia za zaworem gorącego gazu pozostaje chłodna; zawór, który przepuszcza medium, musi zostać naprawiony lub wymieniony.

   6. Napraw lub wymień. Uszkodzoną cewkę można wymienić bez otwierania obwodu. Jeśli korpus zaworu przecieka lub zaciera, otwarcie obwodu to praca dla uprawnionego personelu: odzyskać czynnik chłodniczy, wymienić zawór (lub jego części wewnętrzne) z przepływem azotu podczas hartowania, wykonać próbę ciśnieniową suchym azotem, odpowietrzyć i naładować wagowo. Chronić zawór przed cieplem podczas hartowania zgodnie z opisem producenta.

      ✓ Sprawdź: Zawór otwiera i zamyka prawidłowo, nie ma wycieków na nowych połączeniach, a praca jest zapisana w dzienniku tam, gdzie przepisy o czynnikach chłodniczych to wymagają.

   Sprawdź funkcję pompownia (pump-down)

   Podczas funkcji pump-down zawór elektromagnetyczny cieczowy zamyka się, a sprężarka odpompowuje stronę niskiego ciśnienia, aż presostat niskiego ciśnienia ją zatrzyma. Jeśli zawór przecieka lub presostat jest błędnie ustawiony, sprężarka często się włącza i wyłącza albo ciecz migruje do skrzyni korbowej.

   1. Podłącz manometry. Podłącz manometry do króćców serwisowych strony ssącej i tłocznej za pomocą krótkich węży przy minimalnej stracie czynnika chłodniczego. Zanotuj ustawienia załączania i wyłączania presostatu niskiego ciśnienia z urządzenia lub sterownika.

      ✓ Sprawdź: Oba manometry wskazują stabilne ciśnienia robocze, a ustawienia presostatu zostały zanotowane.

   2. Uruchom opróżnianie (pump-down). Spraw, aby termostat lub sterownik zatrzymał zapotrzebowanie na chłód (podnieś zadaną temperaturę lub otwórz styk termostatu), tak aby zawór elektromagnetyczny cieczowy został pozbawiony zasilania.

      ✓ Sprawdź: Napięcie cewki zaworu elektromagnetycznego spada do 0 V (zmierzone miernikiem CAT III/IV), a zawór słyszalnie zamyka się z kliknięciem.

   3. Obserwuj spadek ciśnienia ssania. Obserwuj manometr strony ssącej, podczas gdy sprężarka nadal pracuje i pompuje czynnik chłodniczy do skraplacza i zbiornika.

      ✓ Sprawdź: Ciśnienie ssania stale spada w kierunku wartości wyłączenia; nie zatrzymuje się znacznie powyżej niej.

   4. Sprawdź wyłączenie niskociśnieniowe. Zanotuj ciśnienie, przy którym sprężarka zatrzymuje się, i porównaj je z ustawieniem.

      ✓ Sprawdź: Sprężarka zatrzymuje się przy ustawionym ciśnieniu wyłączenia, w granicach dokładności manometru.

   5. Sprawdź, czy zawór elektromagnetyczny trzyma szczelność. Po zatrzymaniu sprężarki obserwuj ciśnienie ssania przez kilka minut oraz dotknij lub zmierz temperaturę rury za zaworem elektromagnetycznym. Powolny wzrost w miarę nagrzewania się parownika jest normalny; szybki wzrost lub zimna rura albo szron za zaworem oznacza, że zawór przepuszcza ciecz.

      ✓ Sprawdź: Ciśnienie ssania rośnie tylko powoli, a rura za zaworem nie robi się zimna.

   6. Sprawdź ponowne uruchomienie. Przywróć zapotrzebowanie na chłód. Zawór elektromagnetyczny powinien się otworzyć, ciśnienie ssania wzrosnąć powyżej wartości załączenia, a sprężarka uruchomić. Bez zapotrzebowania na chłód sprężarka nie może uruchomić się samoczynnie w krótkim czasie; sprawdź timer opóźnienia ponownego załączenia w sterowniku.

      ✓ Sprawdź: Sprężarka uruchamia się ponownie tylko wtedy, gdy jest zapotrzebowanie na chłód, i nie cykluje wyłącznie na presostacie niskiego ciśnienia.

8. 8

   Grzałka karteru sprężarki jest uszkodzona lub niepodłączona.

   Działanie: Zmierz rezystancję grzałki i napięcie. Wymień uszkodzoną grzałkę.

   🛠 Jak to zrobić? Krok po kroku

   Prace przy układach chłodniczych i elektrycznych mogą wykonywać wyłącznie wykwalifikowani pracownicy. Należy przestrzegać instrukcji producenta oraz lokalnych przepisów; poszczególne kroki mają charakter wytycznych, a nie zastępują szkolenia.

   Przetestuj grzałkę karteru

   Grzałka karteru zapobiega kondensacji czynnika chłodniczego w oleju sprężarki podczas postoju. Uszkodzona lub poluzowana grzałka prowadzi do pienienia się oleju i uderzeń cieczowych przy rozruchu.

   1. Odizoluj, zablokuj i sprawdź brak napięcia. Wyłącz i zablokuj rozłącznik oraz sprawdź brak napięcia na zaciskach grzałki. Grzałka i obudowa sprężarki mogą być gorące.

      ✓ Sprawdź: Wskaźnik napięcia pokazuje 0 V na zaciskach grzałki.

   2. Zmierz rezystancję grzałki. Odłącz jeden przewód grzałki i zmierz rezystancję. Oblicz oczekiwaną wartość z danych znamionowych: R = V² / P (na przykład 230 V i 50 W daje około 1060 Ω). Grzałki samoregulujące (PTC) pokazują inną wartość; porównaj z ich kartą katalogową.

      ✓ Sprawdź: Rezystancja jest bliska wartości obliczonej lub z karty katalogowej; OL oznacza, że grzałka jest uszkodzona.

   3. Sprawdź rezystancję izolacji do masy. Zmierz między przewodami grzałki a korpusem sprężarki. Grzałka z uszkodzoną osłoną często ma upływ do masy i wyzwala wyłącznik różnicowoprądowy.

      ✓ Sprawdź: Miernik nie wykazuje połączenia (OL) między przewodami a masą.

   4. Sprawdź położenie. Sprawdź, czy grzałka znajduje się tam, gdzie podaje instrukcja sprężarki, zazwyczaj ciasno wokół dolnej obudowy w pobliżu miski oleju, z pełnym kontaktem i dokręconym zaciskiem.

      ✓ Sprawdź: Grzałka ma pełny kontakt z obudową w pozycji podanej w instrukcji.

   5. Sprawdź, czy działa w stanie postoju. Podłącz ponownie, przywróć zasilanie i utrzymuj sprężarkę w stanie zatrzymania. Zmierz napięcie na grzałce i jej prąd (I = P / V). Po chwili sprawdź temperaturę obudowy za pomocą termometru przylgowego.

      ✓ Sprawdź: Grzałka ma napięcie i pobiera w przybliżeniu swój prąd znamionowy w stanie postoju, a dół obudowy jest cieplejszy niż otoczenie.

   6. Sprawdź sterowanie. W urządzeniach, w których grzałka wyłącza się podczas pracy sprężarki, sprawdź, czy włącza się ponownie po zatrzymaniu sprężarki.

      ✓ Sprawdź: Grzałka jest włączona za każdym razem, gdy sprężarka jest zatrzymana.