Roemenië: regels voor koudemiddelen – Legea 120/2024, AGFR-certificaten en handhaving

De EU-verordening geldt rechtstreeks

Roemenië is lid van de EU. Verordening (EU) 2024/573 over gefluoreerde broeikasgassen geldt daarom rechtstreeks, zonder nationale omzetting ^[1]. De eisen voor lekcontrole, registratie, terugwinning, certificering en de EU-verboden komen daaruit. Wij hebben geen onderbouwde nationale vullingsgrenzen voor koel- en warmtepompinstallaties gevonden die strenger zijn dan de EU-regels.

Lekcontrole is verplicht vanaf 5 ton CO2e, en vanaf 10 ton CO2e voor hermetisch gesloten installaties ^[1]:

Installaties met 500 ton CO2e of meer moeten een lekdetectiesysteem hebben ^[1]. Nadat een lek is gerepareerd, moet de installatie binnen een maand opnieuw worden gecontroleerd ^[1]. Het logboek wordt ten minste vijf jaar bewaard ^[1]. Sinds 1 januari 2025 mogen nieuwe F-gassen met een GWP van 2 500 of meer niet worden gebruikt voor onderhoud van alle koelinstallaties; militaire apparatuur en apparatuur die producten koelt tot onder −50 °C zijn uitgezonderd. Gerecycled of geregenereerd koudemiddel mag tot eind 2029 worden gebruikt ^[1].

De nationale wet: Legea nr. 120/2024

Legea nr. 120/2024 privind stabilirea cadrului instituțional și a unor măsuri pentru punerea în aplicare a managementului gazelor fluorurate cu efect de seră (wet op het institutionele kader en maatregelen voor het beheer van gefluoreerde broeikasgassen) werd op 30 april 2024 aangenomen en op 7 mei 2024 gepubliceerd in Monitorul Oficial nr. 414 ^[2]. De wet is geschreven voor de vroegere Verordening (EU) nr. 517/2014. Volgens 2024/573 gelden verwijzingen naar de oude verordening als verwijzingen naar de nieuwe ^[1][2].

De wet verdeelt de verantwoordelijkheid als volgt ^[2]:

• Het Ministerul Mediului, Apelor și Pădurilor (ministerie van Milieu, Wateren en Bossen) coördineert de uitvoering en is de bevoegde instantie ^[2].
• De Garda Națională de Mediu (nationale milieuwacht) inspecteert, stelt overtredingen vast en legt boetes op ^[2].
• De Autoritatea Vamală Română (Roemeense douane) controleert de invoer en uitvoer van F-gassen ^[2].
• De politie (Inspectoratul General al Poliției Române) onderzoekt strafbare feiten, bijvoorbeeld illegale invoer zonder quotum ^[2].

Boetes en strafbare feiten

Overtredingen van de F-gasregels zijn bestuurlijke overtredingen (contravenții) met boetes van 15 000–30 000 lei voor natuurlijke personen en 50 000–100 000 lei voor rechtspersonen ^[2]. Dat geldt onder meer voor exploitanten die niet aan de eisen voor lekcontrole voldoen ^[2]. Illegale invoer, dus HFK's in de handel brengen zonder quotum of boven het quotum, kan een strafbaar feit zijn dat met dagboetes wordt bestraft ^[2].

Certificering: AGFR

Bij Ordinul nr. 2682/2011 wees het ministerie van Milieu AGFR (Asociația Generală a Frigotehniștilor din România, de Roemeense vereniging van koeltechnici) aan als certificatie-instelling voor personeel en bedrijven die met F-gassen werken in stationaire koel-, airco- en warmtepompapparatuur ^[4]. AGFR is ook een opleidings- en beoordelingscentrum ^[4][5].

Certificaten die AGFR volgens de oude regels afgaf, waren vier jaar geldig. In 2024 verstuurde AGFR een bericht over verlenging, omdat de certificaten uit 2020 afliepen ^[5]. De nieuwe Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215 vervangt Verordening 2015/2067 en bevat de minimumeisen voor certificaten voor personen en bedrijven ^[6].

Volgens 2024/573 moeten gecertificeerde personen ten minste elke zeven jaar een opfrisopleiding volgen. Houders van een certificaat volgens de oude regels moeten uiterlijk 12 maart 2029 een opfrisopleiding of een nieuwe beoordeling hebben afgerond ^[1]. Certificering omvat nu ook alternatieven voor F-gassen, zoals CO2, ammoniak en koolwaterstoffen ^[1][6].

Drukapparatuur: ISCIR

Drukinstallaties vallen onder Legea nr. 64/2008 over het veilig gebruik van drukinstallaties, hijsapparatuur en verbrandingstoestellen. De toezichthouder is ISCIR (Inspecția de Stat pentru Controlul Cazanelor, Recipientelor sub Presiune și Instalațiilor de Ridicat, de staatsinspectie voor ketels, drukvaten en hijsinstallaties) ^[7]. De wet vereist een vergunning vóór ingebruikname en periodieke keuringen. De technische details staan in de technische voorschriften van ISCIR (prescripții tehnice), vastgesteld bij ministeriële regeling ^[7][8].

In 2025 actualiseerde ISCIR verschillende voorschriften, waaronder PT CR 4-2025 over de autorisatie van bedrijven en PT CR 8-2025 over de autorisatie van bedieningspersoneel ^[8]. Vraag ISCIR welke voorschriften voor uw specifieke installatie gelden, bijvoorbeeld voor drukvaten en leidingen.

Wijzigingen 2024–2026

• 11 maart 2024: EU-verordening 2024/573 trad in werking ^[1].
• 7 mei 2024: wet 120/2024 werd gepubliceerd in Monitorul Oficial ^[2].
• 6 september 2024: Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215 over certificering werd vastgesteld en vervangt 2015/2067 ^[6].
• 1 januari 2025: verbod op nieuwe F-gassen met een GWP van 2 500 of meer voor onderhoud van alle koelinstallaties ^[1].
• 23 april 2026: het ministerie van Milieu legde een nieuw ontwerp van een F-gaswet ter consultatie voor, met een reactietermijn van tien dagen. Het ontwerp moet de nationale regels en sancties afstemmen op 2024/573 ^[3]. Controleer of de wet is aangenomen.

Praktische checklist

1. Reken de vulling om naar ton CO2e om de juiste frequentie van de lekcontrole te bepalen ^[1].
2. Controleer na elke lekreparatie binnen een maand opnieuw en noteer het resultaat in het logboek ^[1].
3. Zorg dat zowel de monteur als het bedrijf een geldig AGFR-certificaat heeft en dat oude certificaten op tijd worden verlengd ^[1][5].
4. Gebruik geen nieuwe F-gassen met een GWP van 2 500 of meer voor onderhoud van koelinstallaties ^[1].
5. Controleer de eisen van ISCIR voor vergunning en periodieke keuring van drukdelen ^[7][8].
6. Volg het nieuwe wetsontwerp van 2026, omdat de taken van de instanties en de sancties kunnen veranderen ^[3].