Frankrijk: regels voor koudemiddelen – attestation de capacité en fiche d'intervention

De EU-verordening geldt rechtstreeks, het milieuwetboek vult aan

EU-verordening (EU) 2024/573 over gefluoreerde broeikasgassen geldt in Frankrijk rechtstreeks ^[1]. De frequenties van de lekcontrole, de registratie, de verboden en de afbouw komen dus uit de EU-verordening. Hoe vaak wordt gecontroleerd, hangt onder meer af van de vraag of er een lekdetectiesysteem is geïnstalleerd (artikel 5 van de verordening) ^[1][3].

De Franse regels staan in de Code de l'environnement (milieuwetboek), in de afdeling over koudemiddelen in thermodynamische apparatuur, artikelen R543-75 tot R543-123 ^[2]. Ze bevatten de eisen voor bedrijfs- en persoonsattesten, het servicerapport, de jaarlijkse aangifte en de regels voor de verkoop van koudemiddelen. Het verantwoordelijke ministerie is het Ministère de la Transition écologique (ministerie voor de ecologische transitie). De directie risicopreventie DGPR publiceert een vraag-en-antwoordleidraad over gefluoreerde koudemiddelen, laatst bijgewerkt in 2024 ^[4].

Attestation de capacité voor het bedrijf

Een bedrijf (opérateur) dat koel-, airco- of warmtepompapparatuur installeert, onderhoudt, op lekkage controleert of er koudemiddel uit terugwint, moet een attestation de capacité (bekwaamheidsattest) hebben volgens artikel R543-99 ^[2]. Het wordt afgegeven door een organisme agréé, een door het ministerie erkende certificatie-instelling, voor de vestiging (établissement) die het heeft aangevraagd ^[5]. Het bedrijf moet personeel met het juiste persoonsattest hebben en de uitrusting die voor de categorie vereist is ^[2][4].

Wie koudemiddelen verkoopt, moet controleren of de koper een geldige attestation de capacité heeft ^[3]. Een bedrijf dat koudemiddel doorverkoopt aan een ander bedrijf, krijgt de verplichtingen van een distributeur ^[4].

Attestation d'aptitude voor de monteur

Volgens artikel R543-106 moet het bedrijf ervoor zorgen dat de mensen die het werk uitvoeren een attestation d'aptitude (persoonsattest) hebben voor het soort werk en de betrokken apparatuur, of een gelijkwaardig certificaat uit een ander EU-land ^[2][4]. Een certificaat uit bijvoorbeeld Zweden kan dus worden erkend, maar het moet de juiste categorie omvatten.

Nieuwe categorieën vanaf 2027

Twee arrêtés (ministeriële besluiten) van 21 november 2025 vervangen de regels uit 2008. Het besluit over bedrijfsattesten verscheen op 6 december 2025 in het Journal officiel en dat over persoonsattesten op 10 december 2025 ^[5][6]. Het oude besluit van 30 juni 2008 vervalt op 31 december 2026. Tot dan kunnen nog attesten volgens de oude regels worden afgegeven, en vanaf 1 januari 2027 geldt het nieuwe systeem ^[5].

Monteurs met een ouder attestation d'aptitude in de categorieën I tot IV moeten uiterlijk 12 maart 2029 een opfrisopleiding hebben gevolgd ^[6]. Bedrijfsattesten die na 12 maart 2024 zijn afgegeven, zijn uiterlijk tot 12 maart 2029 geldig ^[5].

Fiche d'intervention: het servicerapport

Het bedrijf vult voor elke handeling waarbij met het koudemiddel wordt gewerkt een fiche d'intervention in ^[2]. Het huidige formulier is **CERFA 15497*04**, in gebruik sinds juli 2024, met de nieuwe eisen van de EU-verordening, waaronder lekcontrole van apparatuur die alleen HFO's bevat ^[7]. Het rapport mag elektronisch worden bijgehouden (artikel R543-83) ^[2].

Boven bepaalde drempels, meer dan 3 kg HCFK of meer dan 5 ton CO2e HFK of PFK, tekent ook de houder van de apparatuur (détenteur). Zowel het bedrijf als de houder bewaart een exemplaar ten minste vijf jaar en stelt het beschikbaar aan latere servicebedrijven en aan de autoriteiten (artikel R543-82) ^[2].

Jaarlijkse aangifte

Elk jaar stuurt het bedrijf een aangifte over het voorgaande kalenderjaar naar het organisme agréé dat zijn attest heeft afgegeven. Per koudemiddel vermeldt die de aangekochte, gevulde, teruggewonnen en overgedragen hoeveelheden en de voorraad op 1 januari en 31 december (artikel R543-100) ^[2][4]. Vraag uw organisme agréé naar de indieningstermijn.

Toezicht

Het organisme agréé controleert of bedrijven aan de eisen voldoen en kan een attestation de capacité intrekken ^[5]. Voor installaties die als ingedeelde industriële inrichtingen (installations classées) onder rubriek 1185 vallen, gelden ook eisen voor etikettering en inventarisatie ^[3]. Zulke installaties worden geïnspecteerd door de regionale milieudienst DREAL, die ook attesten en aangiften kan controleren.

De HFK-belasting die er nooit kwam

De begrotingswet 2019 bevatte een belasting op HFK's (artikel 302 bis F van de Code général des impôts) die op 1 januari 2025 zou ingaan. Ze werd meermaals uitgesteld en uiteindelijk met terugwerkende kracht geschrapt bij de begrotingswet 2025, afgekondigd in februari 2025. Er is dus geen Franse HFK-belasting (stand 2026) ^[8]. De EU-heffing op HFK-quota wordt betaald door producenten en importeurs, niet door het servicebedrijf ^[1].

Praktische checklist

• Controleer of het bedrijf een geldige attestation de capacité voor de juiste categorie heeft en of die de periode na 12 maart 2029 dekt ^[5].
• Plan vóór 12 maart 2029 een opfrisopleiding voor monteurs met oudere attesten ^[6].
• Werkt u met CO2 of ammoniak: de nieuwe categorieën B en C gelden vanaf 2027 ^[6].
• Gebruik CERFA 15497*04 en bewaar de servicerapporten ten minste vijf jaar ^[2][7].
• Houd doorlopend per soort koudemiddel een administratie bij, zodat de jaarlijkse aangifte met de voorraad overeenkomt ^[2].