Vacumeren van een koelsysteem stap voor stap: drogen en vacuümstandproef
Zo vacumeert u een koelsysteem: het juiste gereedschap, doel 500 micron (0,67 mbar), een standproef die vocht van een lek onderscheidt, drievoudig vacumeren met stikstof en veelgemaakte fouten.
Het belangrijkste
- Vacumeren verwijdert lucht en vocht uit het systeem na de drukbeproeving en vóór het vullen met koudemiddel [1][3].
- Meet het vacuüm met een elektronische vacuümmeter op het systeem, niet met de manometers van de manifold.
- Een gebruikelijk doel is onder 500 micron (0,67 mbar), of de waarde die de fabrikant opgeeft [1].
- Een standproef met afgesloten pomp onderscheidt vocht van een lek: bij vocht blijft de druk op een niveau staan, bij een lek blijft hij stijgen [1].
- Is het systeem vochtig: breek het vacuüm met droge stikstof en vacumeer opnieuw, zo nodig meerdere keren [2].
Waarom vacumeren?
Lucht en vocht in een koelsysteem geven een hogere condensatiedruk, minder capaciteit en chemische problemen. Vocht reageert met koudemiddel en olie en vormt zuren, vooral bij polyesteroliën (POE), die gemakkelijk vocht opnemen. Vrij water kan in het expansieventiel bevriezen. Daarom moet het systeem vóór het vullen vrij worden gemaakt van lucht en vocht. EN 378-2 eist dat het systeem vóór het vullen wordt gedroogd en gevacumeerd [3].
Gereedschap
- Een vacuümpomp met voldoende capaciteit voor het systeemvolume, met schone en droge olie. Vervang de olie vaak: vochtige olie geeft een slechter eindvacuüm.
- Korte slangen met een grote diameter. Een korte, dikke slang vacumeert veel sneller dan een lange, dunne.
- Verwijder de ventielkernen (Schrader) tijdens het vacumeren met speciaal gereedschap, zodat de doorstroming niet wordt geknepen.
- Een elektronische vacuümmeter op het systeem, zo ver mogelijk van de pomp. De manometers van de manifold kunnen geen diep vacuüm tonen.
- Afsluiters zodat de pomp tijdens de standproef van het systeem kan worden gescheiden.
Stap voor stap
- Zorg dat het systeem drukbeproefd en op dichtheid beproefd is. Vacumeren is geen goede manier om lekken te vinden.
- Sluit de pomp met korte, dikke slangen aan op de hoge- en de lagedrukzijde. Verwijder de ventielkernen en sluit de vacuümmeter direct op het systeem aan.
- Open alle kleppen in het systeem, ook magneetkleppen. Gebruik een magneet of zet spanning op de spoel, zodat geen deel wordt ingesloten.
- Start de pomp en vacumeer tot de meter lager staat dan de doelwaarde, vaak 500 micron (0,67 mbar), of de waarde die de fabrikant opgeeft [1]. Grote systemen en een koude omgeving duren langer.
- Sluit de afsluiter tussen pomp en systeem en zet de pomp uit. Voer een standproef uit van minstens 10–15 minuten, langer bij grote systemen, en volg de druk.
- Beoordeel het resultaat met de tabel hieronder.
- Als de proef is goedgekeurd: breek het vacuüm met koudemiddel, plaats de ventielkernen terug en vul het systeem volgens de instructies van de fabrikant.
Zo leest u de standproef
| Wat de meter toont | Waarschijnlijke oorzaak | Actie |
|---|---|---|
| De druk stijgt iets en blijft onder ongeveer 1 000 micron staan | Het systeem is droog en dicht | Goedgekeurd (volg de grens van de fabrikant) |
| De druk stijgt en blijft hoger staan, ongeveer 1 000–1 500 micron | Vocht dat verdampt | Verder vacumeren, of breken met stikstof en opnieuw vacumeren |
| De druk blijft stijgen richting atmosferische druk | Lek | Breken met stikstof, onder druk zetten en het lek zoeken |
De grenzen in de tabel zijn richtwaarden. Welk niveau als goedgekeurd geldt, hangt af van het systeem en de eisen van de fabrikant [1].
Drievoudig vacumeren met stikstof
Heeft het systeem veel vocht opgenomen, bijvoorbeeld na een storing of omdat het open heeft gestaan, dan kan het lang duren om het vocht alleen met vacuüm te verwijderen. Dan kan het vacuüm met droge stikstof worden gebroken tot een kleine overdruk, laat men het gas een tijdje vocht opnemen, laat men het af en vacumeert men opnieuw. De procedure wordt vaak drie keer herhaald, vandaar de naam. Stikstof droogt zelf niet, maar helpt de vacuümpomp het vocht sneller te verwijderen [2].
Veelgemaakte fouten
- Vertrouwen op de tijd dat de pomp heeft gedraaid in plaats van het vacuüm te meten.
- Bij de pomp meten in plaats van op het systeem. De meter toont dan een betere waarde dan er werkelijk in het systeem is.
- Een gesloten magneetklep of afsluiter vergeten, zodat een deel van het systeem niet wordt gevacumeerd.
- Een pomp met oude, vochtige olie gebruiken.
- De standproef overslaan en een systeem vullen dat lekt.